ইৰাণ-ইজৰাইল যুদ্ধৰ নতুন মোৰ: হৰমুজৰ লগতে বন্ধ হ’ব পাৰে তেল-গেছ পৰিবহণৰ আন দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ পথ

ডিজিটেল ডেস্কঃ মধ্য-প্ৰাচ্যৰ আকাশত যুদ্ধৰ ক’লা ডাৱৰে গাঢ় ৰূপ ধাৰণ কৰাৰ লগে লগে বিশ্ব অৰ্থনীতিৰ বাবে এক ভয়ংকৰ সংকটৰ আগজাননী পোৱা গৈছে। 

ইৰাণ আৰু ইজৰাইলৰ মাজত চলি থকা সংঘাতৰ মাজতে এতিয়া কেৱল হৰমুজ প্ৰণালী (Strait of Hormuz) নহয়, বৰঞ্চ বিশ্বৰ শক্তি যোগান ধৰা আন দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ সামুদ্ৰিক পথো বন্ধ হোৱাৰ উপক্ৰম ঘটিছে।

শক্তি খণ্ডত মহাসংকটৰ আশংকা

বিশ্বৰ মুঠ খাৰুৱা তেলৰ প্ৰায় ২০ শতাংশ আৰু তৰলীকৃত প্ৰাকৃতিক গেছৰ (LNG) এক বুজন অংশ হৰমুজ প্ৰণালীৰে সৰবৰাহ কৰা হয়। ইৰাণে শেহতীয়াকৈ ইংগিত দিছে যে যুদ্ধৰ পৰিস্থিতি অধিক অৱনতি ঘটিলে তেওঁলোকে এই পথটো সম্পূৰ্ণৰূপে অৱৰোধ কৰিব পাৰে। কিন্তু শেহতীয়া চোৰাংচোৱা খবৰ অনুসৰি, এই সংকট কেৱল হৰমুজতে সীমাবদ্ধ নাথাকিব।

একেলগে বন্ধ হ’ব পাৰে ৩টা পথ

প্ৰতিবেদন অনুসৰি, যুদ্ধৰ প্ৰভাৱত তলত উল্লেখ কৰা পথকেইটা একেলগে বন্ধ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে:

হৰমুজ প্ৰণালী: পাৰস্য উপসাগৰৰ পৰা তেল ওলাই যোৱাৰ একমাত্ৰ পথ।

বাব-এল-মাণ্ডেৱ: লোহিত সাগৰ আৰু এডেন উপসাগৰক সংযোগ কৰা এই পথটো বিশ্ব বাণিজ্যৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

লোহিত সাগৰীয় পথ: ছুয়েজ খালৰ মাজেৰে ইউৰোপ আৰু এছিয়াৰ মাজত সংযোগ স্থাপন কৰা এই পথটোত বৰ্তমান ড্ৰোন আৰু মিছাইল আক্ৰমণৰ শংকা বৃদ্ধি পাইছে।

মন কৰিবলগীয়া: যদি এই তিনিওটা পথ একেলগে বন্ধ হয়, তেন্তে বিশ্বৰ শক্তি সৰবৰাহ ব্যৱস্থা সম্পূৰ্ণৰূপে ভাঙি পৰিব পাৰে।

ভাৰতৰ ওপৰত ইয়াৰ প্ৰভাৱ

ভাৰতৰ বাবে এই পৰিস্থিতি অত্যন্ত উদ্বেগজনক। ভাৰতে নিজৰ প্ৰয়োজনীয় খাৰুৱা তেলৰ প্ৰায় ৮০ শতাংশই আমদানি কৰে।

মূল্যবৃদ্ধি: যদি এই পথসমূহ বন্ধ হয়, ভাৰতত পেট্ৰ’ল-ডিজেলৰ লগতে এলপিজিৰ (LPG) দাম আকাশলংঘী হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।

যোগানত বাধা: যদিও ভাৰতৰ সৈতে ইৰাণৰ কূটনৈতিক সম্পৰ্ক উন্নত, তথাপিও যুদ্ধৰ মাজত জাহাজ চলাচল কৰাটো অত্যন্ত বিপদজনক হৈ পৰিব।

বিশ্ব অৰ্থনীতিত কঁপনি

অৰ্থনীতিবিদসকলৰ মতে, যদি এই সামুদ্ৰিক পথসমূহ অচল হৈ পৰে, তেন্তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰত খাৰুৱা তেলৰ মূল্য প্ৰতি বেৰেলত ১৫০ ডলাৰ পৰ্যন্ত অতিক্ৰম কৰিব পাৰে। ইয়াৰ ফলত গোলকীয় মুদ্ৰাস্ফীতি বৃদ্ধি পাব আৰু বহু দেশৰ জিডিপি (GDP) নিম্নগামী হ’ব।

বৰ্তমান আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সম্প্ৰদায়ে এই জলপথসমূহ সুৰক্ষিত ৰখাৰ বাবে কূটনৈতিক প্ৰচেষ্টা চলাই আছে। কিন্তু ইৰাণ আৰু পশ্চিমীয়া দেশসমূহৰ মাজৰ উত্তেজনা যিদৰে বৃদ্ধি পাইছে, তাক লক্ষ্য কৰিলে বিশ্বৰ শক্তি সুৰক্ষা এতিয়া এক অনিশ্চিত ভৱিষ্যতৰ ফালে গতি কৰিছে।