হোৱাটছএপ নিষিদ্ধ: পুটিনৰ চৰ্ত নামানিলে ৰাছিয়াত বন্ধ হ’ব পাৰে হোৱাটছএপ; ভাৰতেও ল’ব নেকি একেই পদক্ষেপ?

ডিজিটেল ডেস্কঃ বিশ্বৰ অন্যতম জনপ্ৰিয় মেছেজিং এপ হোৱাটছএপ (WhatsApp) এতিয়া ৰাছিয়া চৰকাৰৰ ৰোষত পৰিছে। ৰাষ্ট্ৰপতি ভ্লাদিমিৰ পুটিনৰ নিৰ্দেশনা তথা দেশখনৰ কঠোৰ চৰ্ত মানিবলৈ অস্বীকাৰ কৰাৰ বাবে ৰাছিয়াত হোৱাটছএপ নিষিদ্ধ হোৱাৰ সম্ভাৱনাই দেখা দিছে। এই খবৰে এতিয়া ভাৰতীয় ব্যৱহাৰকাৰীসকলৰ মাজতো চিন্তাৰ সৃষ্টি কৰিছে।

পুটিনৰ চৰ্ত আৰু হোৱাটছএপৰ স্থিতি

ৰাছিয়া চৰকাৰৰ অভিযোগ অনুসৰি, হোৱাটছএপৰ জৰিয়তে এনে কিছুমান তথ্য আৰু চেনেল প্ৰসাৰিত হৈছে যিয়ে দেশৰ আভ্যন্তৰীণ নিৰাপত্তাত ব্যাঘাত জন্মাইছে। ৰাছিয়াই মেটা (Meta) কৰ্তৃপক্ষক সেই বিতৰ্কিত সমলসমূহ আঁতৰাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল, কিন্তু হোৱাটছএপে নিজৰ নীতিৰ দোহাই দি সেই নিৰ্দেশ পালন কৰা নাই। যাৰ ফলস্বৰূপে, ৰাছিয়া চৰকাৰে এপটোৰ ওপৰত 'তলা' লগোৱাৰ যো-জা চলাইছে।

কেনেকৈ আৰম্ভ হ’ল এই সংঘাত?

ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধৰ পাছৰে পৰা মস্কোৱে পশ্চিমীয়া ছচিয়েল মিডিয়া 

প্লেটফৰ্মসমূহৰ ওপৰত কঠোৰ নিৰীক্ষণ আৰম্ভ কৰিছে। ইয়াৰ পূৰ্বে ফেচবুক আৰু ইনষ্টাগ্ৰামক ৰাছিয়াত ইতিমধ্যে 'চৰমপন্থী সংগঠন' হিচাপে ঘোষণা কৰি নিষিদ্ধ কৰা হৈছিল। এতিয়া হোৱাটছএপৰ 'চেনেল' (Channels) ফিচাৰটোৱে ৰাছিয়া চৰকাৰক অধিক চিন্তিত কৰি তুলিছে।

ভাৰততো হোৱাটছএপৰ কোটি কোটি ব্যৱহাৰকাৰী আছে। ভাৰত চৰকাৰেও বিভিন্ন সময়ত ভুৱা খবৰ (Fake News) আৰু দেশবিৰোধী সামগ্ৰী ৰোধ কৰিবলৈ হোৱাটছএপক কঠোৰ আইনী নিৰ্দেশনা দি আহিছে। যদিও বৰ্তমানলৈকে ভাৰতত তেনে কোনো নিষেধাজ্ঞা আৰোপৰ কথা হোৱা নাই, তথাপিও ৰাষ্ট্ৰীয় সুৰক্ষাৰ প্ৰতি ভাবুকি আহিলে ভাৰত চৰকাৰে যিকোনো সময়তে কঠোৰ স্থিতি গ্ৰহণ কৰিব পাৰে বুলি বিশেষজ্ঞসকলে ধাৰণা কৰিছে।

গোপনীয়তা বনাম চৰকাৰী নিয়ম

হোৱাটছএপে সদায় ইয়াৰ 'এণ্ড-টু-এণ্ড এনক্ৰিপশ্বন'ৰ (End-to-end encryption) কথা কয়, অৰ্থাৎ পঠোৱা বাৰ্তাসমূহ তৃতীয় কোনো পক্ষই পঢ়িব নোৱাৰে। কিন্তু বিশ্বৰ বিভিন্ন দেশৰ চৰকাৰে বিচাৰে যে বিশেষ পৰিস্থিতিত তদন্তৰ খাতিৰত তেওঁলোকক তথ্যৰ সুবিধা দিব লাগে। এই লৈয়েই বৰ্তমান মেটা আৰু বিভিন্ন দেশৰ চৰকাৰৰ মাজত সংঘাত তুংগত উঠিছে।

যদিহে ৰাছিয়াত হোৱাটছএপ সম্পূৰ্ণৰূপে নিষিদ্ধ হয়, তেন্তে ই বিশ্বৰ প্ৰযুক্তি জগতত এক ডাঙৰ জোকাৰণিৰ সৃষ্টি কৰিব। ইয়াৰ প্ৰভাৱ ভাৰতৰ দৰে দেশৰ ডিজিটেল নীতিৰ ওপৰতো পৰিব পাৰে।