ডিজিটেল ডেস্কঃ শেহতীয়া এক অৰ্থনৈতিক প্ৰতিবেদনত উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহৰ মাজত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পৰিৱৰ্তন পৰিলক্ষিত হৈছে। এই প্ৰতিবেদন অনুসৰি, অৰ্থনৈতিক প্ৰদৰ্শনৰ ক্ষেত্ৰত অৰুণাচল প্ৰদেশে দেশৰ ভিতৰতে উন্নত মানদণ্ড প্ৰদৰ্শন কৰি শীৰ্ষ স্থান দখল কৰিবলৈ সক্ষম হৈছে।
আনহাতে, উত্তৰ-পূব আৰু হিমালয়ৰ দহখন ৰাজ্যৰ ভিতৰত অৰুণাচল প্ৰদেশে শীৰ্ষস্থান দখল কৰাৰ বিপৰীতে পঞ্চম স্থানত আছে অসম।
এই তথ্য বিত্তীয় স্বাস্থ্য সূচকাংক (এফএইচআই) ২০২৬ৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি লোৱা হৈছে।
অৰুণাচল প্ৰদেশে ‘ব্যয়ৰ মানদণ্ড’ত সৰ্বোচ্চ নম্বৰ (৫৯.৫) লাভ কৰাৰ লগতে ‘বিত্তীয় বিচক্ষণতা’ আৰু ‘ঋণ সূচকাংক’তো শক্তিশালী প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শন কৰিছে।
উত্তৰাখণ্ড (৫২.৫) মূলতঃ উচ্চ ৰাজহ সংগ্ৰহৰ দ্বাৰা শক্তিশালী কৰা হৈছে, লগতে ‘ঋণ সূচকাংক’ আৰু ‘ঋণ বহনক্ষমতা’ত শক্তিশালী স্ক’ৰ।
মেঘালয় (৪১.৫) আৰু অসম (৩৯.১) মধ্যম স্তৰত অৱস্থিত, মিশ্ৰিত প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শন কৰে।
মেঘালয়ে উচ্চমানৰ ব্যয় আৰু অনুকূল ঋণ সূচকাংকৰ দ্বাৰা লাভৱান হয়, আনহাতে অসমে ৰাজহ সংগ্ৰহ আৰু ঋণ সূচকাংকত ভাল প্ৰদৰ্শন কৰে যদিও বিত্তীয় বিচক্ষণতাৰ অভাৱৰ বাবে ইয়াৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হয়। এই তথ্য নিটি আয়োগে প্ৰকাশ কৰা FHI 2026 প্ৰতিবেদনত উপস্থাপন কৰা হৈছে।
এই প্ৰতিবেদনে ৰাজ্যসমূহক পাঁচটা পৰিমাপত মূল্যায়ন কৰে—ব্যয়ৰ মানদণ্ড, ৰাজহ সংগ্ৰহ, বিত্তীয় বিচক্ষণতা, ঋণ সূচকাংক, আৰু ঋণ বহনক্ষমতা—২০১৪-১৫ বিত্তীয় বৰ্ষৰ পৰা ২০২৩-২৪ বিত্তীয় বৰ্ষলৈকে বিত্তীয় ধাৰা বিশ্লেষণ কৰি।
উত্তৰ-পূব আৰু হিমালয়ৰ দহখন ৰাজ্য পৃথকে পৃথকে বিশ্লেষণ কৰা হৈছিল। ২০১৫-১৬ চনত অসমে এই শাখাৰ ভিতৰত শীৰ্ষ স্থান দখল কৰিছিল।
মিজোৰাম, নাগালেণ্ড, ছিকিমৰ প্ৰদৰ্শনো মিশ্ৰিত। মিজোৰামে ‘ফিস্কেল প্ৰুডেন্স’ আৰু ‘ঋণ সূচকাংক’ত ভাল প্ৰদৰ্শন কৰিছে যদিও ‘ঋণ বহনক্ষমতা’ৰ সৈতে যুঁজিছে।
ছিকিমৰ স্ক’ৰ ভাৰসাম্যপূৰ্ণ। ‘ৰাজহ সংগ্ৰহ’ আৰু ‘ব্যয়ৰ মানদণ্ড’ত নাগালেণ্ডৰ প্ৰদৰ্শন দুৰ্বল যদিও ঋণৰ অৱস্থা সুস্থ হৈ আছে।
হিমাচল প্ৰদেশ আৰু মণিপুৰে ‘ফিস্কেল প্ৰুডেন্স’ আৰু ‘ৰাজহ সংগ্ৰহ’ত দুৰ্বল প্ৰদৰ্শন প্ৰদৰ্শন কৰে।
মূল্যায়ন অনুসৰি ২০২৩-২৪ চনত অসমৰ বিত্তীয় প্ৰফাইলে উন্নয়নমূলক মনোযোগ প্ৰতিফলিত কৰে, যাৰ আধাৰত ৰাজহ সুস্থিৰ বৃদ্ধি আৰু আংশিক বিত্তীয় একত্ৰীকৰণ। ২০২০-২১ চনৰ পৰা ২০২৩-২৪ চনৰ ভিতৰত উন্নয়নমূলক ব্যয় প্ৰায় ৩৯ শতাংশ বৃদ্ধি পাইছে, যিয়ে উন্নয়ন আৰু কল্যাণমূলক আঁচনিসমূহত স্থায়ী বিনিয়োগক প্ৰতিফলিত কৰিছে।
কিন্তু ৰাজহ ব্যয়ৰ প্ৰাধান্য আৰু প্ৰতিশ্ৰুতিবদ্ধ ব্যয়ৰ উচ্চ অংশই—ৰাজহ লাভৰ ৬২ শতাংশতকৈ অধিক—নতুন পদক্ষেপৰ বাবে বিত্তীয় স্থান সীমিত কৰি তুলিছে।
২০২৩-২৪ চনত উন্নয়নমূলক ব্যয়ে মুঠ ব্যয়ৰ প্ৰায় ৬৪ শতাংশ অংশ গ্ৰহণ কৰিছিল যদিও ২০২০-২১ চনত ৬৯ শতাংশতকৈ অধিক হোৱাৰ পৰা ই হ্ৰাসক প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
বিকাশৰ হাৰ আৰু বিত্তীয় ব্যৱস্থাপনাৰ জোখ-মাপত অৰুণাচল প্ৰদেশে ৰাজ্যসমূহৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠত্ব অৰ্জন কৰিছে। ৰাজ্যখনৰ এই চমকপ্ৰদ বৃদ্ধিয়ে দেশৰ অৰ্থনৈতিক মানচিত্ৰত এক নতুন চৰ্চাৰ সৃষ্টি কৰিছে।
উত্তৰ-পূবৰ বাণিজ্যিক কেন্দ্ৰ হিচাপে পৰিচিত অসম এইবাৰ পঞ্চম স্থানলৈ অৱনমিত হৈছে। আন্তঃগাঁথনি আৰু উন্নয়নৰ কাম চলি থকাৰ মাজতো অৰ্থনৈতিক প্ৰদৰ্শনৰ কেইটামান বিশেষ দিশত অসম পিছ পৰি থকাটো পৰিলক্ষিত হৈছে।
প্ৰতিবেদনখন প্ৰস্তুত কৰোঁতে কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ কাৰকৰ ওপৰত ভিত্তি কৰা হৈছিল, যেনে:
জিডিপি (GDP) বৃদ্ধিৰ হাৰ: ৰাজ্যখনৰ উৎপাদন আৰু সেৱা খণ্ডৰ উন্নতি।
চৰকাৰী ব্যয় আৰু বিনিয়োগ: জনকল্যাণমূলক আঁচনি আৰু আন্তঃগাঁথনি নিৰ্মাণত হোৱা বিনিয়োগ।
বিত্তীয় ঘাটি: ৰাজ্যখনৰ ঋণ আৰু আয়ৰ মাজৰ সন্তুলন।
সংস্থাপন আৰু উদ্যোগ: নতুন শিল্প প্ৰতিষ্ঠা আৰু নিয়োগৰ সুবিধা।
উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ বিকাশৰ এই নতুন ধাৰাই প্ৰমাণ কৰিছে যে সৰু ৰাজ্যসমূহ এতিয়া দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িছে। অৰুণাচল প্ৰদেশৰ এই সাফল্যে ৰাজ্যখনৰ চৰকাৰী নীতিৰ সফলতাক সূচাইছে। ইফালে, অসমে নিজৰ অৰ্থনৈতিক স্থিতি পুনৰ সবল কৰিবলৈ নতুন কৌশল অৱলম্বন কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত বিশেষজ্ঞসকলে গুৰুত্ব দিছে।