ইৰান-ইজৰাইল সংঘাত; শান্তিৰ দিশে নে আন এক কৌশল? ট্ৰাম্প প্ৰশাসনৰ ১৫ দফীয়া যুদ্ধ বিৰতিৰ প্ৰস্তাৱ

ডিজিটেল ডেস্ক: পশ্চিম এছিয়াৰ আকাশত যুদ্ধৰ ডাৱৰ ক্ৰমান্বয়ে ঘন হৈ অহাৰ মাজতে আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ডোনাল্ড ট্ৰাম্পৰ প্ৰশাসনে এক বৃহৎ কূটনৈতিক পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰিছে। 

ইৰান আৰু ইজৰাইলৰ মাজত চলি থকা তীব্ৰ সামৰিক সংঘাত ৰোধ কৰিবলৈ আমেৰিকাই তেহৰাণলৈ এক ১৫ দফীয়া যুদ্ধ বিৰতিৰ প্ৰস্তাৱ প্ৰেৰণ কৰিছে। পাকিস্তানৰ মধ্যস্থতাত প্ৰেৰণ কৰা এই প্ৰস্তাৱে বিশ্বজুৰি চৰ্চা লাভ কৰিছে।

১. শান্তি প্ৰস্তাৱৰ মূল চৰ্তসমূহ

ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে আগবঢ়োৱা এই প্ৰস্তাৱত কেইবাটাও কঠোৰ চৰ্ত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হৈছে:

পাৰমাণৱিক কাৰ্যসূচী বন্ধ: ইৰানে ইয়াৰ পাৰমাণৱিক কেন্দ্ৰসমূহৰ কাম-কাজ সম্পূৰ্ণৰূপে স্তব্ধ কৰিব লাগিব।

ক্ষেপণাস্ত্র নিয়ন্ত্ৰণ: ইৰানৰ দূৰপাল্লাৰ বেলিষ্টিক ক্ষেপণাস্ত্র নিৰ্মাণৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা।

জলপথৰ সুৰক্ষা: বিশ্ব বাণিজ্যৰ কেন্দ্ৰবিন্দু হৰমুজ প্ৰণালী সকলো জাহাজৰ বাবে মুকলি ৰাখিব লাগিব।

নিষেধাজ্ঞা প্ৰত্যাহাৰ: যদি ইৰানে এই চৰ্তসমূহ পালন কৰে, তেন্তে আমেৰিকাই ইৰানৰ ওপৰত থকা অৰ্থনৈতিক নিষেধাজ্ঞা লাঘৱ কৰাৰ আশ্বাস দিছে।

২. ইৰানৰ প্ৰত্যুত্তৰ আৰু সামৰিক স্থিতি

আমেৰিকাৰ এই প্ৰস্তাৱক ইৰানৰ সামৰিক বাহিনীয়ে ইতিবাচকভাৱে গ্ৰহণ কৰা নাই। ইৰানৰ সামৰিক মুখপাত্ৰই এই প্ৰস্তাৱক "একপক্ষীয়" বুলি অভিহিত কৰিছে। তেওঁলোকৰ মতে, আমেৰিকাই এফালে শান্তিৰ কথা কৈছে আৰু আনফালে ইজৰাইলক সামৰিক সহায় আগবঢ়াইছে।

ইজৰাইলী বায়ুসেনাই তেহৰাণত থকা ক্ৰুজ মিছাইল উৎপাদন কেন্দ্ৰত তীব্ৰ বোমা বৰ্ষণ কৰিছে। প্ৰত্যুত্তৰত ইৰানে কুৱেট আৰু বাহৰেইনত থকা কৌশলগত স্থানসমূহত ড্ৰোন আক্ৰমণ চলাইছে, যাৰ ফলত কুৱেট বিমানবন্দৰৰ সমীপত বৃহৎ অগ্নিকাণ্ডৰ সৃষ্টি হৈছে।

৩. আমেৰিকাৰ সামৰিক প্ৰস্তুতি

শান্তি প্ৰস্তাৱৰ সমান্তৰালভাৱে আমেৰিকাই মধ্যপ্ৰাচ্যত নিজৰ সামৰিক উপস্থিতি অধিক শক্তিশালী কৰিছে। জানিব পৰা মতে, আমেৰিকাই অতিৰিক্ত ৫,০০০ মেৰিন আৰু ১,০০০ বিশেষ সৈনিক অঞ্চলটোলৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ নিৰ্দেশ দিছে। ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ইজৰাইলৰ সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰা আৰু যিকোনো জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিৰ মুখামুখি হোৱা।

৪. বিশ্ব অৰ্থনীতিত প্ৰভাৱ

যুদ্ধ বিৰতিৰ এই খবৰে বিশ্বৰ খাৰুৱা তেলৰ বজাৰত কিছু স্বস্তি প্ৰদান কৰিছে। আঁচনিখনৰ খবৰ বিয়পি পৰাৰ লগে লগে তেলৰ মূল্য প্ৰতি বেৰেলত কিছু হ্ৰাস পায়। কিন্তু যদিহে ইৰানে এই প্ৰস্তাৱ আনুষ্ঠানিকভাৱে প্ৰত্যাখ্যান কৰে, তেন্তে তেলৰ মূল্য পুনৰ আকাশলংঘী হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।

যদিও ট্ৰাম্প প্ৰশাসনে এই ১৫ দফীয়া আঁচনিৰ জৰিয়তে যুদ্ধ ৰোধ কৰিবলৈ চেষ্টা কৰিছে, তথাপিও ইৰান আৰু ইজৰাইলৰ মাজত চলি থকা প্ৰত্যক্ষ আক্ৰমণ-প্ৰত্যাক্ৰমণে এই শান্তি প্ৰক্ৰিয়া সফল হোৱাত ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সৃষ্টি কৰিছে।