৫৪ খন দেশৰ খনিজ মিত্ৰজোঁট: চীনৰ একচেটিয়া আধিপত্যক প্ৰত্যাহ্বান জনাই গোলকীয় কেন্দ্ৰ হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিব ভাৰতে

ডিজিটেল ডেস্কঃ বিশ্বৰ ভূ-ৰাজনীতি আৰু অৰ্থনীতিৰ সমীকৰণ সলনি কৰিব পৰাকৈ এক বৃহৎ খোজ পেলাইছে আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰ আৰু ভাৰতসহ ৫৪ খন দেশে। 

আগন্তুক সময়ত বিশ্বৰ শক্তি কেৱল খনিজ তেলৰ দ্বাৰা নহয়, বৰঞ্চ লিথিয়াম, ক’বাল্ট আৰু ৰেয়াৰ আৰ্থৰ (Rare Earth) দৰে 'গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজ' (Critical Minerals) ৰ দ্বাৰাহে নিৰ্ধাৰণ হ’ব। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজৰ যোগান শৃংখলাত চীনৰ যি ৯০ শতাংশ একচেটিয়া আধিপত্য আছে, তাক প্ৰত্যাহ্বান জনোৱাৰ লক্ষ্যৰে এই নতুন আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মিত্ৰজোঁট গঠন কৰা হৈছে।

ৱাশ্বিংটন সন্মিলন আৰু ভাৰতৰ ভূমিকা

ৱাশ্বিংটনত শেহতীয়াকৈ অনুষ্ঠিত 'ক্ৰিটিকেল মিনাৰেলছ মিনিষ্টিৰিয়েল' বৈঠকত এই ঐতিহাসিক ঘোষণা কৰা হয়। আমেৰিকাৰ বৈদেশিক সচিব মাৰ্কো ৰুবিঅ', উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি জেডি ভেন্স আৰু বিত্ত মন্ত্ৰী স্কট বেচেণ্টৰ উপস্থিতিত ভাৰতৰ বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী এছ. জয়শংকৰে এই আলোচনাত অংশগ্ৰহণ কৰে। এই মিত্ৰজোঁটত ভাৰতক কেৱল এজন সদস্য হিচাপেই নহয়, বৰঞ্চ এক মুখ্য গোলকীয় হাব (Global Hub) হিচাপে গঢ়ি তোলাৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে।

নতুন কাৰ্যকৰী প্লেটফৰ্ম: FORGE আৰু Pax Silica

এই মিত্ৰজোঁটৰ কাম-কাজ পৰিচালনা কৰিবলৈ দুটা প্ৰধান গোট গঠন কৰা হৈছে:

FORGE: ই খনিজ পদাৰ্থৰ মূল্য নিয়ন্ত্ৰণ আৰু যোগান সুৰক্ষিত কৰিব। বৰ্তমান ইয়াৰ মূল দায়িত্ব দক্ষিণ কোৰিয়াক অৰ্পণ কৰা হৈছে।

Pax Silica: এই গোটটোৰ মুখ্য লক্ষ্য হ’ল ছেমিকণ্ডাক্টৰ, কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) আৰু হাই-টেক উদ্যোগৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় খনিজ পদাৰ্থৰ যোগান চীনৰ পৰা আঁতৰাই আনি নিৰ্ভৰযোগ্য সহযোগী দেশসমূহলৈ স্থানান্তৰ কৰা। ভাৰতে ইয়াত এক গুৰুত্বপূৰ্ণ স্তম্ভৰ ভূমিকা পালন কৰিব।

আমেৰিকাৰ বৃহৎ বিনিয়োগ আৰু শুল্ক ৰেহাই

আমেৰিকাই স্পষ্ট কৰি দিছে যে তেওঁলোকে চীনৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা কমাবলৈ ভাৰতৰ দৰে বিশ্বাসযোগ্য অংশীদাৰ দেশত খনিজ খনন আৰু শোধনৰ (Refining) বাবে প্ৰায় ৩০ বিলিয়ন ডলাৰ বিনিয়োগ কৰিব।

ইয়াৰ লগতে, ভাৰতীয় সামগ্ৰীৰ ওপৰত আমেৰিকাই আমদানি শুল্ক ২৫ শতাংশৰ পৰা ১৮ শতাংশলৈ হ্ৰাস কৰিছে। ইয়াৰ ফলত ভাৰতত নিৰ্মিত বেটাৰী, ইলেক্ট্ৰনিক সামগ্ৰী আৰু ছেমিকণ্ডাক্টৰৰ ৰপ্তানি বিশ্ব বজাৰত যথেষ্ট বৃদ্ধি পাব।

ভৱিষ্যতৰ শক্তি সুৰক্ষা আৰু 'প্ৰজেক্ট ভল্ট'

জৰুৰীকালীন পৰিস্থিতিত যাতে খনিজ পদাৰ্থৰ নাটনি নহয়, তাৰ বাবে আমেৰিকাই 'প্ৰজেক্ট ভল্ট' (Project Vault) ৰ জৰিয়তে এটা কৌশলগত খনিজ ভাণ্ডাৰ গঢ়ি তুলিব। বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, যিখন দেশৰ হাতত এই খনিজসমূহৰ ভাণ্ডাৰ আৰু প্ৰক্ৰিয়াকৰণৰ ক্ষমতা থাকিব, সেইখন দেশেই ভৱিষ্যতৰ বিশ্ব অৰ্থনীতিক নেতৃত্ব দিব।

এই মিত্ৰজোঁটে ভাৰতক কেৱল খনিজ আমদানি কৰা দেশৰ পৰা খনিজ শোধন আৰু ৰপ্তানি কৰা এক শক্তিশালী দেশলৈ ৰূপান্তৰিত কৰিব। চীনৰ একচেটিয়া আধিপত্য ভংগ কৰি ভাৰতে বিশ্বৰ প্ৰযুক্তি আৰু শক্তি খণ্ডত এক নতুন অধ্যায়ৰ সূচনা কৰিবলৈ সাজু হৈছে।