প্ৰকৃতিৰ বিস্ময়ঃ প্ৰজননৰ পাছত মতা ইলিছ মাছে লিংগ সলনি কৰি হৈ পৰে মাইকী মাছ! দুখন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ যৌথ গৱেষণাই প্ৰকাশ কৰিলে আচৰিত তথ্য

ডিজিটেল ডেস্কঃ জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগ আৰু চীনৰ চাংহাই অ’চেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেব অৱ মলিকুলাৰ চিষ্টেমেটিক্স এণ্ড ইক’লজি বিভাগৰ গৱেষকৰ এটা দলে যৌথভাৱে ইলিছ মাছৰ ওপৰত তিনিটা গৱেষণা প্ৰকল্প চলাইছে।

এই গৱেষণাৰ পৰা জানিব পৰা গৈছে যে মতা ইলিছ মাছে লিংগ সলনি কৰি হৈ পৰে মাইকী মাছ। এই অধ্যয়নসমূহৰ তথ্যসমূহ বৃহস্পতিবাৰে জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগত অনুষ্ঠিত এক আলোচনা চক্ৰ আৰু সংবাদমেলত উপস্থাপন কৰা হয়।

গৱেষণাৰ ফলাফল দাঙি ধৰি গৱেষকসকলে কয় যে পদ্মা আৰু মেঘনা নদীৰ ছয়টা অঞ্চল আৰু বংগোপসাগৰৰ পৰা বিভিন্ন আকাৰ আৰু বয়সৰ মুঠ ২০৩টা ইলিছ সংগ্ৰহ কৰি এই গৱেষণা কৰা হৈছিল।

সাতটা নমুনাত প্ৰজনন কলাত শুক্ৰাণু আৰু কণীৰ একেলগে উপস্থিতি দেখা গৈছিল, যাৰ ফলত লিংগ পৰিৱৰ্তনৰ প্ৰমাণ পোৱা গৈছিল। সামগ্ৰিক গৱেষণাৰ ফলাফল অনুসৰি ইলিছ মাছে মতা হিচাপে প্ৰজননৰ প্ৰথম বছৰ সম্পূৰ্ণ কৰে আৰু তাৰ পিছত খাদ্যৰ সন্ধানত সাগৰলৈ প্ৰব্ৰজন কৰে। সাগৰত থকাৰ সময়ত এই ইলিছবোৰ ক্ৰমান্বয়ে মাইকীলৈ ৰূপান্তৰিত হয় আৰু দ্বিতীয় বছৰত পুনৰ প্ৰজননৰ বাবে নদীলৈ উভতি যায়।

বিজ্ঞানীসকলে আশা কৰিছে যে এই গৱেষণাই ইলিছ মাছৰ সম্পূৰ্ণ জীৱনচক্ৰ, প্ৰজনন কৌশল আৰু লিংগ বিপৰীতমুখীতাৰ ৰহস্য উন্মোচনৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখযোগ্য মাইলৰ খুঁটি হিচাপে কাম কৰিব।

চাংহাই অ'চেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তা কিশোৰ কুমাৰ চৰকাৰে কয় যে, "ইলিছৰ প্ৰজননৰ ওপৰত গৱেষণা কৰাটো আমাৰ বাবে এক বিপদজনক প্ৰচেষ্টা আছিল। নদী আৰু সাগৰত পৃথকে পৃথকে কাম কৰি আমি ইলিছৰ প্ৰজননৰ বিষয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিলো।"

অনলাইনযোগে অনুষ্ঠানটোত যোগদান কৰি চাংহাই অ’চেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক চেনহং লিয়ে কয় যে, "ইলিছৰ ওপৰত এই গৱেষণা দীৰ্ঘদিন ধৰি চলি আছে। বহুতৰে প্ৰচেষ্টাৰ বাবে ই সফল হৈছে।"

প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যক্ষ অধ্যাপক আব্দুল্লাহ আল মাছুদৰ সভাপতিত্বত অনুষ্ঠিত আলোচনা চক্ৰত মুখ্য অতিথি হিচাপে উপস্থিত থাকে জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপাচাৰ্য অধ্যাপক এম ডি ৰেজাউল কৰিম।

জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ কোষাধ্যক্ষ ছাবিনা শৰ্মিন; জীৱন আৰু পৃথিৱী বিজ্ঞান অনুষদৰ ডীন অধ্যাপক মল্লিক আক্ৰাম হোছেইন; মীন বিভাগৰ অতিৰিক্ত সঞ্চালক প্ৰধান এম ডি জিয়া হাইদৰ চৌধুৰী; আৰু বিশেষ অতিথি হিচাপে উপস্থিত থাকে জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰিচালক (গৱেষণা) অধ্যাপক ইমৰানুল হক।

জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগৰ অধ্যাপক ড০ মহম্মদ আব্দুল বাকীৰ অংশগ্ৰহণেৰে এই গৱেষণা সম্পন্ন কৰা হয়; চীনৰ চাংহাই অ’চেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ লেব অৱ মলিকুলাৰ চিষ্টেমেটিক্স এণ্ড ইক’লজিৰ অধ্যাপক ড০ চেনহং লি; জগন্নাথ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাণীবিজ্ঞান বিভাগৰ সহযোগী অধ্যাপক ড০ অনিৰ্বান চৰকাৰ; চীনৰ চাংহাই অ’চেন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰবক্তা ড০ কিশোৰ কুমাৰ চৰকাৰ আৰু খুলনাৰ মীন বিভাগৰ গুণগত নিয়ন্ত্ৰণ পৰীক্ষাগাৰৰ বিশ্লেষক ড০ এম ডি ৰাছেদুৰ ৰহমানে চলাইছিল গৱেষণা।