ডিজিটেল ডেস্কঃ অশান্ত মণিপুৰ। উত্তৰ পূবৰ এই ৰাজ্যখনত এতিয়া উত্তেজনাময় পৰিস্থিতি। প্ৰতিবাদৰ জুইত জাহ গৈছে ৰাজ্যখন। কিন্তু কিয় জ্বলিছে মণিপুৰ? ইয়াৰ আঁৰত কি আছে?
কাৰণ বিচাৰি সেই ৰাজ্যৰ জনগাঁথনি চাব লাগিব। জনসংখ্যাৰ হিচাপত ৰাজ্যখনত মেইটেই সম্প্ৰদায়ৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ। অনুসূচিত জাতি (এছ টি)ৰ মৰ্যাদা বিচাৰি মেইটেই জনগোষ্ঠীয়ে আন্দোলন আৰম্ভ কৰাৰ পিছতে ৰাজ্যখনত হিংসাত্মক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হয়।
ৰাজ্যখনৰ অন্যান্য অনুসূচিত সম্প্ৰদায়সমূহে মেইটেইছক অনুসূচিত জাতিৰ মৰ্যাদা দিয়াৰ বিৰোধিতা কৰিছে। ৰাজ্যখনত প্ৰায় ৩৪টা স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত অনুসূচিত সম্প্ৰদায় আছে যদিও ইয়াৰ ভিতৰত প্ৰভাৱ আৰু জনসংখ্যাৰ ফালৰ পৰা কুকিসকল আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ।
ৰাজ্যখনৰ অনুসূচিত সম্প্ৰদায়সমূহে দাবী কৰে যে মেইটেই লোকসকলে সংখ্যাগৰিষ্ঠ লোক হিচাপে ইতিমধ্যে বহু সুবিধা লাভ কৰিছে। গতিকে তেওঁলোকক অনুসূচিত জাতিত পৃথকে স্থান দিয়াৰ প্ৰয়োজন নাই।
আনহাতে মেইটেইসকলে দাবী কৰে যে ৰাজ্যখনৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ সম্প্ৰদায় হোৱাৰ পিছতো তেওঁলোকে অস্তিত্বৰ সংকটৰ সন্মুখীন হৈছে। প্ৰমাণ হিচাপে তেওঁলোকে ২০১১ চনৰ লোকপিয়লৰ পৰিসংখ্যা উদ্ধৃত কৰিছে।
পৰিসংখ্যা অনুসৰি ১৯৫১ চনত মেইটেইৰ ৫৯ শতাংশ জনসংখ্যা মণিপুৰৰ আছিল যদিও ২০১১ চনত ৪৪ শতাংশ হৈছেগৈ। ইয়াৰ বাহিৰেও তেওঁলোকৰ মাটিসমূহ কুকিসকলে দখল কৰাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছে।
ম্যানমাৰৰ পৰা বহু অবৈধ অনুপ্ৰৱেশকাৰীয়ে মণিপুৰলৈ আহি মাটি দখল কৰা বুলিও অভিযোগ কৰে মেইটেইসকলে। প্ৰসংগক্ৰমে মণিপুৰৰ সংবিধানৰ ৩৭১ নং অনুচ্ছেদ অনুসৰি পাহাৰীয়া অঞ্চলত কেৱল অনুসূচিত সম্প্ৰদায়ৰ লোকেহে ঘৰ সাজিব পাৰিব।
যদিও ৰাজ্যখনৰ পাহাৰীয়া অঞ্চলত জনজাতীয় সম্প্ৰদায় সিঁচৰতি হৈ আছে, তথাপিও মেইটেইৰাসকলে মূলতঃ ৰাজধানী চহৰ ইম্ফল আৰু কাষৰীয়া উপত্যকাসমূহত বাস কৰে। যদিও ৰাজ্যখনৰ সংখ্যাগৰিষ্ঠ জনসংখ্যা, মেইটেইৰাসকলে ৰাজ্যখনৰ মাত্ৰ ১০ শতাংশতে বাস কৰে।
এই হিংসাৰ পটভূমি অৱশ্যে বহু আগতেই সৃষ্টি হৈছিল। মণিপুৰৰ অনুসূচিত জনজাতিৰ অধিকাংশই খ্ৰীষ্টান। আনহাতে, মেইটেইসকলৰ অধিকাংশই হিন্দু।
কিছুদিন পূৰ্বে মণিপুৰ চৰকাৰে অবৈধ ভূমি দখলৰ অভিযোগত পাহাৰীয়া অঞ্চলৰ তিনিটা গীৰ্জা ভাঙি পেলাইছিল। এই ঘটনাত ক্ষুব্ধ হৈ পৰে কুকি আৰু অন্যান্য অনুসূচিত জনজাতি।
ইয়াৰ পূৰ্বে চৰকাৰৰ বিশেষ বাহিনীয়ে অবৈধ পপি খেতিৰ অভিযোগত পাহাৰীয়া অঞ্চলত অভিযান চলাইছিল। কুকিসকলে অভিযোগ যে চৰকাৰে মেইটেইসকলক জোৰকৈ পাহাৰীয়া অঞ্চলত প্ৰৱেশ কৰাবলৈ চেষ্টা কৰিছে।
শেহতীয়াকৈ মণিপুৰ উচ্চ ন্যায়ালয়ে ৰাজ্য চৰকাৰক মেইটেইসকলক অনুসূচিত জাতিৰ মৰ্যাদা প্ৰদানৰ বিষয়টো বিবেচনা কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। ইয়াৰ পিছত বুধবাৰৰ পৰা ইয়াৰ বিৰোধিতা কৰি ৰাজপথলৈ ওলাই আহিল সংগঠনসমূহ।
মণিপুৰ উচ্চ ন্যায়ালয়ে এই নিৰ্দেশৰ বিৰুদ্ধে প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰি আদালত অৱমাননাৰ বাবে অনুসূচিত ছাত্ৰ সন্থাৰ সভাপতিক কাৰণ দেখুৱাই জাননী জাৰি কৰে। ইয়াৰ পিছত অনুসূচিত জনজাতিসকলে দাবী কৰে যে উচ্চ ন্যায়ালয়ে মেইটেইসকলৰ কথাত কাম কৰি আছে।
একাংশ বিশেষজ্ঞৰ মতে দুয়োটা সম্প্ৰদায়ৰ মাজত থকা এইধৰণৰ পাৰস্পৰিক সন্দেহ আৰু অনাস্থা চুবুৰীয়া ৰাজ্য অসমতো দেখা গৈছে। অসমীয়া মানুহে দাবী কৰিছে যে বাংলাদেশৰ পৰা অনুপ্ৰৱেশকাৰীয়ে তেওঁলোকৰ মাটি আৰু জীৱিকা কাঢ়ি লৈ গৈছে।
মণিপুৰৰ মুখ্যমন্ত্ৰী এন বীৰেণ সিং নিজেই মেইটেই সম্প্ৰদায়ৰ। ইয়াৰ পূৰ্বে ইম্ফলৰ বাহিৰলৈ গৈ পাহাৰীয়া অঞ্চলত কেবিনেট বৈঠক অনুষ্ঠিত কৰি কুকি, অংগামী, লুছাই, নগা, থাডৱা আদি অনুসূচিত জনগোষ্ঠীৰ আস্থা লাভ কৰিছিল। কিন্তু শেহতীয়াকৈ তেওঁৰ এই পদক্ষেপত বাধা আহি পৰিছে।
বিশেষজ্ঞসকলে অনুভৱ কৰে যে অনুসূচিত জনজাতি আৰু মেইটেইছৰ মাজত পাৰস্পৰিক আস্থাৰ পৰিৱেশ পুনৰুদ্ধাৰ নোহোৱালৈকে মণিপুৰৰ হিংসা ৰোধ কৰিব নোৱাৰি।
Continue Reading
