ডিজিটেল ডেস্ক: কৰ্পোৰেট পুঁজি ৰাজনীতিত এটা বিতৰ্কিত বিষয় হৈ আহিছে। ভাৰতত এই বিষয়টো আৰু অধিক বিতৰ্কিত, য’ত শেহতীয়া বছৰবোৰত কৰ্পোৰেটৰ বেছিভাগ ধন কেৱল এটা দললৈ গৈছে। বিগত পাঁচটা বিত্তীয় বৰ্ষত বিজেপিক প্ৰায় ৩৩৫ কোটি টকা দান কৰা প্ৰায় ৩০টা কোম্পানীয়ে কেন্দ্ৰীয় তদন্ত সংস্থাসমূহৰ অভিযানৰ সন্মুখীন হৈছে।
নিৰ্বাচনী বণ্ডৰ আগতে নিৰ্বাচনী অনুদানৰ বাবে কাম কৰা প্ৰণালীটোক নিৰ্বাচনী ন্যাস বুলি কোৱা হয়। নিৰ্বাচনী বণ্ড প্ৰৱৰ্তনৰ পাছত নিৰ্বাচনী বিশ্বাসৰ প্ৰণালী প্ৰায় নাইকিয়া হৈ গৈছে। কিন্তু এটা ট্ৰাষ্টে এতিয়াও কাম কৰি আছে, কিয়? আৰু কিছুমান কোম্পানীয়ে এতিয়াও এই ন্যাসৰ জৰিয়তে কিয় দান কৰি আছে? এইবোৰ কিছুমান প্ৰশ্ন যিবোৰৰ উত্তৰ বিচাৰি ৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ প্ৰতিষ্ঠান নিউজলণ্ড্ৰী আৰু দ্য নিউজ মিনিটৰ অনুসন্ধানমূলক প্ৰতিবেদনে বহু গোপন দিশ উন্মোচন কৰিছে৷
শেহতীয়াকৈ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে পক্ষসমূহৰ কৰ্পোৰেট পুঁজিত লেনদেনৰ সম্ভাৱনা আৰু ৰাজহুৱা স্বচ্ছতাৰ অভাৱৰ কথা উল্লেখ কৰে। শেহতীয়া বছৰবোৰত শাসকীয় দল অৰ্থাৎ বিজেপিয়ে আন ৰাজনৈতিক দলবোৰতকৈ নিৰ্বাচনী অনুদানৰ ৰূপত ধাৰাবাহিকভাৱে অধিক ধন লাভ কৰিছে।
বিজেপিয়ে নিৰ্বাচনী ন্যাসৰ জৰিয়তে সৰ্বাধিক পুঁজি লাভ কৰিছিল। ২০২২-২৩ বৰ্ষত কংগ্ৰেছে নিৰ্বাচনী ন্যাসৰ জৰিয়তে বিজেপিয়ে উদ্যোগৰ পৰা উপাৰ্জন কৰা প্ৰতি ১০০ টকাৰ বাবে মাত্ৰ ১৯ পইচা লাভ কৰিছিল। এটা নিৰ্বাচনী ন্যাস হৈছে এক আঁচনি য’ত কৰ্পোৰেট কোম্পানীবোৰে তেওঁলোকৰ অনুদান এটা ট্ৰাষ্টত জমা কৰে। তাৰ পাছত ট্ৰাষ্টে পৰিচয় গোপনীয় ৰাখি বিভিন্ন ৰাজনৈতিক দলক পৰিমাণটো বিতৰণ কৰে।
২০১৩ চনৰ পৰা যেতিয়া ইউপিএ চৰকাৰে আঁচনিখন আৰম্ভ কৰিছিল, বিজেপিয়ে ইয়াৰ পৰা আটাইতকৈ বেছি লাভান্বিত হৈছে। দলটোৱে যোৱা ১০ বছৰত বিভিন্ন ট্ৰাষ্টৰ জৰিয়তে ১,৮৯৩ কোটি টকাৰ অধিক অনুদান লাভ কৰিছিল।
একেদৰে, বিজেপিয়ে নিৰ্বাচনী বণ্ডৰ পৰা সৰ্বাধিক ধন লাভ কৰিছিল। ২০২২-২৩ বৰ্ষত দলটোৱে প্ৰায় ১,৩০০ কোটি টকা লাভ কৰিছিল, যি একে সময়ছোৱাত কংগ্ৰেছে লাভ কৰা পৰিমাণতকৈ সাতগুণ বেছি। এই সময়ছোৱাত বিজেপিৰ প্ৰায় ৬১ শতাংশ পুঁজি নিৰ্বাচনী বণ্ডৰ জৰিয়তে আছিল। ২০১৮ আৰু ২০২২ চনৰ ভিতৰত বিজেপিয়ে এই পথৰ জৰিয়তে প্ৰাপ্ত মুঠ অনুদানৰ প্ৰায় ৫৭ শতাংশ লাভ কৰিছিল।
বিজেপিয়েও প্ৰত্যক্ষ অনুদানৰ এক বৃহৎ অংশ লাভ কৰিছিল। এছ'চিয়েশ্যন ফৰ ডেমক্ৰেটিক ৰিফৰ্মছ (এডিআৰ)ৰ মতে, ২০২২-২৩ বৰ্ষত ৰাষ্ট্ৰীয় দলসমূহক দিয়া মুঠ ৮৫০.৪ কোটি টকাৰ ভিতৰত ৭১৯.৮ কোটি টকা কেৱল বিজেপিলৈহে গৈছিল।
একে সময়তে, চৰকাৰে জাৰি কৰা নিৰ্বাচনী বণ্ডৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছিল। ২০২২ৰ মাৰ্চৰ পৰা ২০২৩ৰ মাৰ্চলৈ মুঠ ২,৮০০ কোটি টকাৰ নিৰ্বাচনী বণ্ড বিক্ৰী কৰা হৈছিল। চলিত মাহত সংসদত উপস্থাপন কৰা চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি, ২০১৯ চনৰ পৰা ১৬,৫১৮ কোটি টকাৰ অধিক মূল্যৰ বণ্ড ক্ৰয় কৰা হৈছে।
এই বণ্ডবোৰ কোনে কিনিছিল? স্বচ্ছতাৰ বাবে কাম কৰা সমাজকৰ্মী কমোডৰ (অৱসৰপ্ৰাপ্ত) লোকেশ বাত্ৰাই লাভ কৰা তথ্য অনুসৰি, ২০১৮ চনৰ পৰা ২০২২ চনৰ ডিচেম্বৰলৈকে ১,০০০ টকাৰ বণ্ড মুঠ বিক্ৰীৰ মাত্ৰ ০.০১ শতাংশ আছিল, আনহাতে ১ কোটি টকাৰ বণ্ড আছিল ৯৪.৪১ শতাংশ।
এই অনুদানবোৰ কিছুমান ব্যক্তি বা শ্বেল কোম্পানীৰ আঁৰত লুকাই থকা কৰ্পোৰেট প্ৰতিষ্ঠানবোৰে দিয়াৰ সম্ভাৱনাও আছে।
উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এতিয়া ভাৰতীয় ষ্টেট বেংকক নতুন বণ্ড জাৰি কৰাত বাধা দিছে। লগতে, ভাৰতৰ নিৰ্বাচন আয়োগক ২০১৯ৰ পৰা লাভ কৰা পুঁজিৰ বিৱৰণ ৰাজহুৱা কৰিবলৈ কোৱা হৈছে। ইফালে, আঁচনিখনৰ শেহতীয়া অংশৰ জৰিয়তে সংগ্ৰহ কৰা ধনে আগন্তুক নিৰ্বাচনৰ বাবে সমগ্ৰ ভাৰতত প্ৰচাৰৰ বাবে পুঁজি যোগান ধৰাৰ সম্ভাৱনা আছে।
ৰাজনৈতিক দলসমূহৰ কৰ্পোৰেট পুঁজি সমগ্ৰ বিশ্বতে বিতৰ্কৰ বিষয়। ৰাজনীতিবিদসকলক ধন দিয়া কোম্পানীবোৰে দুয়োৰে মাজত মিত্ৰতাৰ প্ৰশ্ন উত্থাপন কৰে। ই দুৰ্নীতিৰ লগতে ক্ষমতা আৰু ব্যৱসায়ৰ মাজত এক অনৈতিক সম্পৰ্ক কঢ়িয়ায়।
যেতিয়া নিউজলণ্ড্ৰী আৰু দ্য নিউজ মিনিটে বিগত ১০ বছৰত ১ কোটি বা ততোধিক টকা দান কৰা কোম্পানীবোৰৰ তালিকা বিশ্লেষণ কৰিছিল, দুটা ট্ৰেণ্ড দেখা গৈছিল।
বিজেপিক মুঠ ৩৩৫ কোটি টকা দান কৰা প্ৰায় ৩০টা কোম্পানীয়ে একেসময়তে কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ সংস্থাসমূহৰ দ্বাৰা অভিযানকে ধৰি ব্যৱস্থাৰ সন্মুখীন হৈছিল।
কিছুমান কোম্পানীয়ে পদক্ষেপ লোৱাৰ পাছত দলটোক অধিক দান কৰিছিল, আনহাতে আন কিছুমানে এবছৰত দান নকৰাৰ পিছত ব্যৱস্থাৰ সন্মুখীন হৈছিল।
Continue Reading
