ডিজিটেল ডেস্কঃ জি-২০ সন্মিলনত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ নতুন দিল্লীত উপস্থিত ৰাষ্ট্ৰপতি, ১৯খন দেশৰ প্ৰতিনিধি। আয়োজক দেশ ভাৰতে আতিথ্যৰ কোনো দোষ এৰি যোৱা নাই। শনিবাৰে নিশা বিদেশী অতিথিসকলৰ বাবে ৰাতিৰ আহাৰৰ ব্যৱস্থা কৰে ৰাষ্ট্ৰপতি দ্ৰৌপদী মুৰ্মুৱে। ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে কি কি খাদ্যসম্ভাৰেৰে বিদেশী নেতা আৰু প্ৰতিনিধিক মনোৰঞ্জন দিয়ে?
ৰাজধানীৰ প্ৰগতি ময়দানৰ ভাৰত মাণ্ডপামত অনুষ্ঠিত হৈছে জি-২০ সন্মিলন। তাত শনিবাৰে ৰাতিৰ আহাৰ গ্ৰহণৰ আয়োজন কৰা হয়। তালিকাৰ আৰম্ভণিতে লিখা হৈছিল, বৈচিত্ৰ্যৰ মাজতো ভাৰত কেনেকৈ ‘ৰুচি’ৰ জৰিয়তে একত্ৰিত হৈছে।
বিষয়বস্তুৰ তালিকাৰ আৰম্ভণিতে লিখা আছে, “ভাৰতত ৰীতি-নীতি, ৰীতি-নীতি, জলবায়ু আদিৰ ক্ষেত্ৰত যথেষ্ট বৈচিত্ৰ্য আছে। ৰুচিয়েই আমাক সংযোগ কৰে। খাদ্যৰ প্ৰভাৱো আছে। সমগ্ৰ ভাৰততে পোৱা বিভিন্ন ধৰণৰ খাদ্যৰ মেনুত স্থান আছে। এই সকলোবোৰে ভাৰতৰ ৰান্ধনী পৰম্পৰাক উজ্জ্বল কৰি তুলিছে।’’
শনিবাৰে ৰাজ্যৰ নেতাসকলক দিয়া খাদ্যৰ অধিকাংশই বাজৰাৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হৈছিল। খাদ্য তালিকাত বজৰা (বাজৰা) বিশেষভাৱে উল্লেখ কৰা হৈছে। বাজৰাৰ খাদ্যৰ গুণাগুণৰ কথাও উল্লেখ কৰা হৈছে। আৰম্ভণিতে 'পাত্ৰম' আছিল। ফক্সটেইল বাজৰা (হিন্দীত কাকুম)ৰ পাত পেচাই ভাজি দৈ আৰু চাটনিৰ সৈতে পৰিবেশন কৰা হয়।
মূল খাদ্য আছিল ‘বানাবৰ্ণম’ (মাটিৰ শক্তি)। জেকফ্ৰুট গেলেট (আটাৰ পৰা তৈয়াৰী এক প্ৰকাৰৰ ফৰাচী কেক), ভেঁকুৰ, বাজৰাৰ পাত, তৰকাৰী পাত আৰু কেৰেলাৰ ৰঙা চাউলৰ সৈতে। মূল খাদ্যৰ লগত বিভিন্ন ধৰণৰ ৰুটিও আছিল। যেনেকৈ মুম্বাই পাও (ক’লা জিৰাৰ সৈতে কোমল ৰুটি), বাখৰখানী (ইলাচীৰে মিঠা চেপেটা ৰুটি)।
শেষৰ পৃষ্ঠাত আছিল 'মাধুৰিমা'। ই হৈছে ইলাচি, ডুমুৰ আৰু পীচ কম্পোট চেনিৰ চিৰাপ, চাউলৰ পুডিংত ডুবাই থোৱা বাজৰাৰ পুডিং।
খাদ্যৰ সৈতে পানীয় আছিল কাশ্মীৰী কাৱা, ফিল্টাৰ কফি, দাৰ্জিলিং চাহ। শেষত চকলেটৰ সোৱাদ। এক সূত্ৰৰ মতে, সকলো ৰাতিৰ আহাৰ ষ্টীল বা ব্ৰঞ্জ বা দুয়োটা ধাতুৰ সংমিশ্ৰণত পৰিবেশন কৰা হৈছিল। আন এটা সূত্ৰই কয় যে সকলো খাদ্য ৰূপৰ প্লেটত পৰিবেশন কৰা হৈছিল।
ৰাতিৰ আহাৰলৈ নিমন্ত্ৰিত বহু অতিথিৰ সাজ-পোছাকত ভাৰতীয়ত্বৰ স্পৰ্শ আছিল। কোনোবাই নিজৰ দেশৰ কাপোৰ পিন্ধিছিল। বাংলাদেশৰ প্ৰধানমন্ত্ৰীয়ে পিন্ধিছিল তেওঁলোকৰ দেশৰ নিজা ঢকাই শাৰী। শাড়ীৰ ৰং আছিল লিলাক অৰ্থাৎ অতি পাতল বেঙুনীয়া।
মৰিচাছৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী প্ৰবিন্দ কুমাৰ জুগনৌথে পৰিধান কৰে ক’লা বন্ধগালা। আৰু তেওঁৰ পত্নীয়ে পিন্ধিছিল এখন বগা শাৰী। ক’লা ব্লাউজৰ সৈতে যোৰ কৰা হৈছে।
ব্ৰিটিছ প্ৰধানমন্ত্ৰী ঋষি সুনাকে পিন্ধিছিল ক’লা চুট-মেৰুণ টাই। পত্নী অক্ষ্তা মূৰ্তিয়ে পিন্ধিছিল আধুনিক আৰু পুৰণি মিশ্ৰণেৰে উজ্জ্বল পোছাক। জাপানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী ফুমিঅ’ কিছিদাই পিন্ধিছিল ক’লা চুট, নীলা টাই। তেওঁৰ পত্নী ইউকো কিছিদাই ভাৰতীয় সাজ পিন্ধিছিল। তাই পিন্ধিছিল সেউজীয়া শাৰী। গোলাপী ৰঙৰ ব্লাউজৰ সৈতে।
শনিবাৰে বিয়লি প্ৰগতি ময়দানত এখন জৰুৰী বৈঠকত ব্যস্ত হৈ থকাৰ সময়তে তেওঁলোকৰ পত্নীৰ বাবেও বিভিন্ন ব্যৱস্থা কৰা হৈছিল। নেশ্যনেল গেলেৰী অৱ মডাৰ্ণ আৰ্ট (এন জি এম এ)ৰ উদ্যোগত এই দুপৰীয়াৰ আহাৰ গ্ৰহণ কৰা হয়। এখন প্ৰদৰ্শনী আছিল। ৰাতিৰ আহাৰ গ্ৰহণৰ পূৰ্বে ৰাষ্ট্ৰপতিসকলৰ পত্নী আৰু পৰিয়ালৰ লোকে প্ৰদৰ্শনীখন পৰিদৰ্শন কৰে।
দুপৰীয়াৰ আহাৰ গ্ৰহণৰ মেনুত মূলতঃ দিল্লীৰ ‘ষ্ট্ৰীট ফুড’ আছিল। বিদেশী নেতাৰ পত্নী আৰু পৰিয়ালক দিল্লীৰ চাট আৰু তদকা দালিৰে আদৰণি জনোৱা হয়।
তাৰ লগতে আছিল কুমলীয়া ডালিম আৰু তামোলৰ শ্বোৰবা, নাগা ক’লা চাউলৰ ভেড়াৰ মাংস, বুট আৰু বাদামৰ ঘিউ টিকি, আন্নাৰ কুলফি চৰবেট, লাহে লাহে পোৰা কুমলীয়া ডালিম আৰু তামোলৰ তৰকাৰী, আপ্লাম, বতাহৰ নেটল ৰাইতা, জোৱাৰ ৰোটি, নাৰিকল আৰু তৰকাৰীৰ পাতৰ পোলাও। আটাৰ ক্ৰীম শেষ পৃষ্ঠাত আছিল। হাজী আলীৰ পৰা অনুপ্ৰাণিত এই মিঠাই।
Continue Reading
