ডিজিটেল ডেস্কঃ পুনৰ ভাৰতত দেখা দিছে অৰ্থনীতিৰ এক নেদেখা স্বৰূপ৷ ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ ১৯৯৯-২০১০ চনৰ ভিতৰত ভল্টত জমা হোৱা ৩৩.৯.৯৫ মিলিয়ন মুদ্ৰাৰ নোটসমূহে সেইসময়ত সমস্যাৰ সৃষ্টি কৰিছিল৷ যিটো চৰকাৰী ছপাশালৰ উৎপাদনতকৈও বেছি আছিল৷কিন্তু এতিয়া ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক এতিয়া সম্পূৰ্ণ বেলেগ সমস্যাৰ সন্মুখীন হৈছে। শেহতীয়াকৈ প্ৰকাশ পাইছে যে মিন্টসমূহে নতুনকৈ ডিজাইন কৰা ৫০০ টকাৰ ৮,৮১০.৬৫ মিলিয়ন নোট জাৰি কৰিছিল। কিন্তু আৰ বি আইয়ে মাত্ৰ ৭,২৬ কোটিহে পাইছিল আৰু এতিয়ালৈকে ৮৮,০৩২.৫ কোটি টকাৰ নোট নোহোৱা হৈছে যি ঘটনাই এতিয়া সকলোকে হতচকিত কৰি তুলিছে৷
কিন্তু এই বিষয়ত আৰ বি আইৰ ভল্টৰ পৰা হেৰাই যোৱা নোটৰ কথা ক’বলৈ অস্বীকাৰ কৰে আৰ বি আইৰ মুখপাত্ৰই।ভাৰতে দেশৰ তিনিটা চৰকাৰী মিন্ট ৰিজাৰ্ভ বেংক অৱ ইণ্ডিয়া (পি) লিমিটেডত বাংগালুৰুৰ বেংক নোট প্ৰেছ, কাৰেন্সি নোট প্ৰেছ, নাচিক আৰু দেৱাছত ছপা কৰি ৰিজাৰ্ভ বেংকৰ ভল্টত জমা কৰি ৰাখে ভাৰতৰ অৰ্থনীতিত অধিক বিতৰণৰ বাবে পঠিয়াই।
তথ্যৰ অধিকাৰ আইন (আৰ টি আই)ৰ অধীনত কৰ্মী মনোৰঞ্জন ৰায়ে লাভ কৰা তথ্য অনুসৰি নতুনকৈ ডিজাইন কৰা ৫০০ টকীয়া নোটৰ ৩৭৫.৪৫ কোটি নোট নাচিকৰ কাৰেন্সি নোট প্ৰেছৰ দ্বাৰা ছপা কৰা হৈছিল যদিও আৰ বি আইৰ ৰেকৰ্ডত এপ্ৰিলৰ ভিতৰত মাত্ৰ ৩৪৫.০০০ মিলিয়নহে ছপা কৰা হৈছে প্ৰাপ্ত কৰা হৈছে৷যোৱা মাহত আৰ টি আইৰ আন এক উত্তৰত কাৰেন্সি নোট প্ৰেছ নাচিকে কয় যে ২০১৫-২০১৬ বিত্তীয় বৰ্ষৰ বাবে (২০১৫ এপ্ৰিল-২০১৬ মাৰ্চ) আৰ বি আইৰ ২ লাখ ১০ হাজাৰ কোটি নোট আৰ বি আইক যোগান ধৰা হৈছিল যেতিয়া ৰঘুৰাম ৰাজন আৰ বি আইৰ গৱৰ্ণৰ আছিল।
কাৰেন্সি নোট প্ৰেছ, নাচিকৰ পৰা পোৱা বাতৰি অনুসৰি নতুনকৈ ডিজাইন কৰা ৫০০ টকীয়া মুদ্ৰাৰ নোট কেন্দ্ৰীয় বেংকক যোগান ধৰা হৈছিল। কিন্তু আৰ বি আইৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনৰ ৰাজহুৱা ডমেইনৰ বাৰ্ষিক প্ৰতিবেদনত নতুন ডিজাইনৰ সৈতে ৫০০ টকীয়া নোট পোৱাৰ কোনো উল্লেখ নাই। মুদ্ৰা মেনেজমেণ্ট কাৰেন্সী নোট প্ৰেছ, নাচিকে প্ৰদান কৰা অধিক তথ্যত উল্লেখ কৰা হৈছে যে ২০১৬-২০১৭ চনত নতুনকৈ ডিজাইন কৰা ৫০০ টকীয়া নোটৰ ১,৬৬২,০০০ মিলিয়ন নোট আৰ বি আইক যোগান ধৰা হৈছিল।
ভাৰতীয় ৰিজাৰ্ভ বেংক নোট মুদ্ৰান (পি) লিমিটেড, বেংগালুৰুৰ ৫০০ টকীয়া ৫,১৯৫.৬৫ মিলিয়ন নোট আৰ বি আই আৰু বেংক নোট প্ৰেছ দেৱাছে ২০১৬-২০১৭ চনত আৰ বি আইক যোগান ধৰিছিল ১,৯৫৩.০০০ মিলিয়ন নোট।কিন্তু আৰ বি আইয়ে তিনিওটাৰ পৰা মাত্ৰ ৭,২৬০ নোট লাভ কৰিছিল ৷নতুন ডিজাইনৰ ৫০০ টকীয়া নোট ছপাশালৰ পৰা মিল নাথাকে। কাৰণ নতুনকৈ ডিজাইন কৰা ৫০০ টকীয়া নোটৰ ৮,৮১০.৬৫ মিলিয়ন খন নোট তিনিওটা মিন্টে ছপা কৰিছিল। কিন্তু আৰ বি আইয়ে লাভ কৰিছিল মাত্ৰ ৭,২৬০,০০০ খন নোট৷
মনোৰঞ্জন ৰায়ে কেন্দ্ৰীয় অৰ্থনৈতিক চোৰাংচোৱা ব্যুৰো আৰু প্ৰবৰ্তন সঞ্চালকালয়লৈ পত্ৰ লিখি তিনিটা মিন্টত ছপা হোৱা লাখ লাখ উচ্চ মূল্যৰ মুদ্ৰাৰ নোটৰ অনিয়মৰ তদন্ত কৰিছে। আৰ বি আইৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াসকলে মুদ্ৰা নোট ছপা আৰু যোগানৰ সৈতে জড়িত বিশাল লজিষ্টিকছৰ উদাহৰণ দি এই মিল নোহোৱাৰ পক্ষ লয়।
সূত্ৰ অনুসৰি আৰ টি আই কৰ্মী মনোৰঞ্জন ৰায়ে বিভিন্ন প্ৰেছৰ পৰা ছপা হোৱা নোটৰ ওপৰত, ৫০০ টকীয়া বেংক নোট নোহোৱা হোৱাৰ সন্দৰ্ভত আৰ টি আইৰ উত্তৰ দিছে। যাৰ ভিতৰত নতুন আৰু কিছুমান পুৰণি টোকা দুয়োটাৰে সবিশেষ একেলগে দিয়া হৈছে। কিন্তু আবেদনকাৰীয়ে ইয়াক সম্পূৰ্ণ পৰিসংখ্যা বুলি গণ্য কৰিছিল আৰু তাৰ পিছত আৰ বি আইয়ে প্ৰকাশ কৰা পৰিসংখ্যাৰ সৈতে তুলনা কৰিছিল, যিবোৰ কেৱল নতুন ছিৰিজৰ। আৰু তেওঁৰ প্ৰশ্ন আৰু অনুমান আৰু অংক সম্পূৰ্ণ ভুল বুলি ৰিজাৰ্ভ বেংকে অভিহিত কৰিছে৷
Continue Reading
