ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন যুদ্ধই ভাৰতৰ প্ৰতিৰক্ষা আমদানিত প্ৰভাৱ পেলাব নেকি?

ডিজিটেল ডেস্ক : ৰাছিয়া-ইউক্ৰেইন সংঘৰ্ষ বিশ্বৰ সন্মুখীন হোৱা আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হিচাপে দেখা দিছে। এই সংঘৰ্ষই বহুতো দেশক ৰাছিয়াৰ সৈতে দ্বিপাক্ষিক সম্পৰ্কৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰোপ কৰিবলৈ বা সীমিত কৰিবলৈ বাধ্য কৰিছে, যি প্ৰমাণ কৰে যে ইউক্ৰেইনত ৰাছিয়াৰ আক্ৰমণৰ দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰতিক্ৰিয়া হ'ব পাৰে। ভাৰতেও ৰাছিয়াৰ পৰা আহৰণ কৰা প্ৰতিৰক্ষাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত তীক্ষ্ণ নজৰ ৰাখিছে।যদিও ভাৰতীয় আৰু ৰাছিয়াৰ বিষয়া উভয়ে কৈছে যে এই সংঘৰ্ষই প্ৰতিৰক্ষা সঁজুলি বিতৰণত প্ৰভাৱ পেলাব, ৰাছিয়াৰ ওপৰত নিষেধাজ্ঞা আৰু ইউক্ৰেইনত দীৰ্ঘম্যাদী যুদ্ধৰ সম্ভাৱনাৰ বিষয়ে উদ্বেগ অব্যাহত আছে। দৰাচলতে, বৰ্তমানৰ চুক্তি আৰু পৰিশোধৰ স্থিতি নিশ্চিত কৰিবলৈ প্ৰতিৰক্ষা প্ৰতিষ্ঠানৰ দ্বাৰা পৰ্যালোচনা কৰা হৈছে। এইটোও মন কৰিবলগীয়া যে, ৰাছিয়াৰ উপৰিও, ভাৰতে অনাগত বছৰবোৰত আন কেইবাটাও যোগানকৰ্তাৰ পৰা আমদানি কৃত অস্ত্ৰ বিতৰণ আশা কৰিছে।

ৰাছিয়ান অস্ত্ৰ আমদানি হ্ৰাস

যোৱা দশকত, ভাৰতৰ অস্ত্ৰ আমদানি ৩০ শতাংশতকৈও অধিক হ্ৰাস পাইছে। এই হ্ৰাসৰ কাৰণ কেইবাটাও আছিল, যাৰ ভিতৰত আছে ৰাছিয়াৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰা। কিন্তু মস্কোৱে এতিয়াও ভাৰতক এক বৃহৎ পৰিমাণৰ অতিৰিক্ত সামগ্ৰী আৰু অন্যান্য সামৰিক মঞ্চ যোগান ধৰে। ভাৰতীয় অস্ত্ৰ আমদানি হ্ৰাস হোৱাটো মুখ্যতঃ ইয়াৰ জটিল ক্ৰয় প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে হোৱা দেখা গৈছে, ৰাছিয়াৰ অস্ত্ৰৰ ওপৰত ইয়াৰ নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস কৰাৰ প্ৰয়াসৰ সৈতে, আন্তৰ্জাতিক অস্ত্ৰ স্থানান্তৰৰ ওপৰত এছ.আই.পি.আৰ.আই.-ৰ দ্বাৰা যোৱা বছৰৰ এক প্ৰতিবেদন প্ৰকাশ পাইছিল। ষ্টকহোম আন্তৰ্জাতিক শান্তি গৱেষণা প্ৰতিষ্ঠান (এছ.আই.পি.আৰ.আই.) হৈছে এক আন্তৰ্জাতিক থিংক-টেংক যি সংঘাত, অস্ত্ৰ-শস্ত্ৰ, অস্ত্ৰ নিয়ন্ত্ৰণ আৰু নিৰস্ত্ৰীকৰণ অধ্যয়ন কৰে। ২০১১-১৫ আৰু ২০১৬-২০ বৰ্ষৰ পৰা ৰাছিয়াৰ অস্ত্ৰ ৰপ্তানিৰ সামগ্ৰিক হ্ৰাস প্ৰায় সম্পূৰ্ণৰূপে ভাৰতলৈ ইয়াৰ অস্ত্ৰ ৰপ্তানি ৫৩ শতাংশ হ্ৰাস হোৱাৰ বাবে দায়ী আছিল,ফলস্বৰূপে, ৰাছিয়াৰ মুঠ ভাৰতীয় অস্ত্ৰ আমদানিৰ অংশ ৭০ ৰ পৰা ৪৯ শতাংশলৈ হ্ৰাস পায়। অৱশ্যে, ৰাছিয়াৰ পৰা আমদানিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা হ্ৰাস হোৱা স্বত্বেও 2016 আৰু 2020 চনৰ ভিতৰত ভাৰতক এতিয়াও ৰাছিয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা সঁজুলিৰ সৰ্ববৃহৎ ক্ৰেতা হিচাপে দেখা গৈছিল।