ডিজিটেল ডেস্কঃ ভাৰতে চন্দ্ৰ স্পৰ্শ কৰিছে। যোৱা বছৰৰ ২৩ আগষ্টৰ সন্ধিয়া ইছৰোৰ চন্দ্ৰযান-৩ অভিযান সফল হৈছিল। এই সফলতাৰে ভাৰত চন্দ্ৰত মহাকাশযান অৱতৰণ কৰা চতুৰ্থখন দেশ হিচাপে পৰিগণিত হৈছে। ইয়াৰ আগতে কেৱল আমেৰিকা, ৰাছিয়া আৰু চীনৰ এই কৃতিত্ব আছিল।
কেৱল সেয়াই নহয়, ইছৰ’ই স্পৰ্শ কৰিছে আন এক ইতিহাস। চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰু এতিয়ালৈকে অন্বেষিত হৈ আছিল। চন্দ্ৰৰ এই ফালে ভৰি দিয়া প্ৰথমখন দেশ ভাৰত। চন্দ্ৰত ‘কুমেৰু’ আৱিষ্কাৰৰ কৃতিত্ব ভাৰতৰ।
দক্ষিণ মেৰুত ভাৰতৰ সফলতাৰ পিছত ভাৰতৰ চুবুৰীয়া দেশসমূহেও চন্দ্ৰৰ সেই গোলাৰ্ধৰ কথা চিন্তা কৰিবলৈ আৰম্ভ কৰিছে। চীনৰ মহাকাশ বিজ্ঞানীসকলে শীঘ্ৰে চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰুলৈ এখন মহাকাশযান প্ৰেৰণ কৰিব বুলি প্ৰকাশ কৰিছে। সেই চন্দ্ৰ অভিযানৰ নাম হ’ব ‘চাংগী-৭’।
শেহতীয়াকৈ চীনে এই অভিযানৰ উদ্দেশ্য আৰু এই অভিযানত কি কি অত্যাধুনিক সঁজুলি ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যাব সেই কথা প্ৰকাশ কৰিছে।
২০২০ চনত আমেৰিকাৰ মহাকাশ গৱেষণা সংস্থা নাছা আৰু জাৰ্মান মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ যৌথ প্ৰচেষ্টা SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy) নামৰ সংস্থাটোৱে চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰুৰ বিষয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য আৱিষ্কাৰ কৰে। জনা যায় যে এই অংশত পানী আৰু আন কেইবাটাও গুৰুত্বপূৰ্ণ সম্পদ লুকাই আছে।
চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰুত সূৰ্যৰ পোহৰ নপৰে। এই অংশটো চিৰন্তন অন্ধকাৰত ডুব গৈছে। বিজ্ঞানীসকলৰ মতে এই অংশত জীৱৰ অস্তিত্বৰ বাবে উপযোগী সম্পদ থাকিব পাৰে। কিন্তু চন্দ্ৰৰ সেই অংশটো যিমান আশাব্যঞ্জক সিমানেই ‘প্ৰতাৰক’। দক্ষিণ মেৰু বিপদ আৰু প্ৰতিকূলতাৰে ভৰি আছে। অংশটো সম্পূৰ্ণৰূপে বৰফেৰে আবৃত। ইয়াত কিছুমান প্ৰকাণ্ড খাৱৈ আছে। কিছুমান ক্ষেত্ৰত এই অৱবাহিকাটো হাজাৰ হাজাৰ কিলোমিটাৰ ওপৰলৈ বিস্তৃত। পোহৰ কম হোৱাৰ বাবে উন্নত প্ৰযুক্তিৰ মহাকাশযানকো এই ক্ষেত্ৰত অতিক্ৰম কৰা হয়।
চীনৰ মহাকাশ বিজ্ঞানীসকলৰ মতে ‘চাংগী-৭’ অভিযানৰ মূল উদ্দেশ্য হৈছে বৰফেৰে আবৃত দক্ষিণ মেৰুৰ ওচৰৰ অন্ধকাৰ অঞ্চলসমূহ অন্বেষণ কৰা। চীনে কয় যে আগন্তুক অভিযানৰ পৰা যি তথ্য উন্মোচন হ’ব বুলি আশা কৰিছে সেয়া ভৱিষ্যতৰ চন্দ্ৰৰ বাসস্থান আৰু গভীৰ মহাকাশ অভিযানৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব পাৰে।
২০২৬ চনত চীনৰ ‘চাংগী-৭’ অভিযান অনুষ্ঠিত হোৱাৰ কথা। মহাকাশত নিজৰ আধিপত্য বৃদ্ধিৰ বাবে চীনে এই অভিযানলৈ যাব বিচাৰিছে। একাংশ বিজ্ঞানীয়ে কয় যে এই অভিযান মহাকাশ বিজ্ঞানত নিজকে অধিক গুৰুত্বপূৰ্ণ কৰি তোলাৰ বাবে চীনৰ বৃহত্তৰ কৌশলৰ অংশ।
শেহতীয়াকৈ ‘নেশ্যনেল ছায়েন্স ৰিভিউ’ নামৰ বিজ্ঞান আলোচনীখনত প্ৰকাশিত এক গৱেষণা পত্ৰত চীনৰ ‘চাংগী-৭’ অভিযানৰ উদ্দেশ্যৰ ওপৰত আলোকপাত কৰা হৈছে। সেই প্ৰতিবেদন অনুসৰি এই অভিযানৰ উদ্দেশ্য হৈছে চন্দ্ৰৰ মাটিত থকা বিভিন্ন মৌল বিশ্লেষণ কৰা, চন্দ্ৰৰ বাহ্যিক আৰু আভ্যন্তৰীণ গঠন আৰু চন্দ্ৰৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰৰ অনুসন্ধান কৰা।
একে সময়তে এই অভিযানৰ উদ্দেশ্য হৈছে চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰু, পৃথিৱীৰ মেগনেটোটেইল আৰু প্লাজমা স্তৰৰ ওপৰত গৱেষণা কৰা। চীনৰ বিজ্ঞানীসকলে কয় যে ‘চাংগী-৭’ মুঠ ১৮টা পেলোড লৈ চন্দ্ৰলৈ ৰাওনা হ’ব। সেই পেলোডবোৰত থাকিব অত্যাধুনিক যন্ত্ৰ।
মহাকাশযানখনত অৰ্বিটাৰ, লেণ্ডাৰ, ৰভাৰ আৰু মিনি ফ্লাইং প্ৰ’বো থাকিব। চন্দ্ৰৰ দক্ষিণ মেৰুৰ ওচৰৰ এটা গহ্বৰত অৱতৰণ কৰিব এই লেণ্ডাৰখন। তাত ৰভাৰখনে কেমেৰা, ৰাডাৰ, খনিজ আৰু পানী বিশ্লেষক, স্পেকট্ৰ’মিটাৰ, মেগনেটোমিটাৰকে ধৰি একাধিক যন্ত্ৰৰ সহায়ত গৱেষণা কৰিব।
অৱশ্যে চীনে ‘চাংগী-৭’ অভিযানৰ পূৰ্বে ‘চাংগী-৬’ অভিযানলৈ গৈ আছে। অনুমান কৰা হৈছে যে ২০২৪ চনৰ প্ৰথমাৰ্ধত চীনৰ মহাকাশযানখনে চন্দ্ৰৰ মাটি স্পৰ্শ কৰিব। মহাকাশযানখনক চন্দ্ৰৰ বুকুৰ পৰা নমুনা সংগ্ৰহৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে।
Continue Reading
