ডিজিটেল ডেস্কঃ ধৰ্মীয় ৰীতি-নীতিৰ বাবেই হওক বা প্ৰসাধনৰ বাবেই হওক, এই দেশত গোলাপ পানীৰ বহুল ব্যৱহাৰ হয়। সাধাৰণতে ইয়াক যন্ত্ৰৰ দ্বাৰা তৈয়াৰ কৰা হয়। কিন্তু যন্ত্ৰৰ সলনি কাশ্মীৰৰ কোজাগৰ পৰিয়ালৰ সদস্যসকলে যোৱা চাৰিশ বছৰ ধৰি হাতেৰে বনোৱা গোলাপ পানী বিক্ৰী কৰি আহিছে।
সময়ৰ লগে লগে হাতেৰে তৈয়াৰী গোলাপজল তৈয়াৰ কৰা কাৰিকৰৰ চাহিদা কমি আহিছে। বজাৰত বিভিন্ন ব্ৰেণ্ডৰ গোলাপজল তৈয়াৰ কৰিবলৈ মেচিনৰ ব্যৱহাৰ দেখা গৈছে। অৱশ্যে শ্ৰীনগৰৰ কোজাগৰ পৰিয়ালৰ এজন সদস্যই যেন বিপৰীত পথেৰে খোজ কাঢ়িছে।
আজিও আব্দুল আজিজ কোঝাগাৰে শ্ৰীনগৰৰ এখন সৰু দোকানত বহি নিজৰ হাতেৰে গোলাপজল তৈয়াৰ কৰে। ঠিক যেনেকৈ তেওঁৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে যোৱা চাৰিশ বছৰ ধৰি কৰি আহিছে।
শ্ৰীনগৰৰ দোকানখনো কোজাগৰৰ বাবে গোলাপজলৰ কাৰখানা। আজিও তাত গোলাপৰ পানী বিক্ৰী হয়। সংবাদ মাধ্যমৰ এটা অংশৰ মতে কাশ্মীৰৰ হাতেৰে তৈয়াৰী গোলাপজলৰ অন্যতম শ্ৰেষ্ঠ কাৰিকৰ আব্দুল।
কাশ্মীৰ উপত্যকাত নহয়, কোজাগাৰৰ গোলাপজল বনোৱাৰ কৌশল তুৰস্কৰ মাটিৰ পৰা আৰম্ভ হৈছিল। চাৰিশ বছৰ আগতে সেই দেশৰ পৰাই তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে উপত্যকাত ভৰি দিছিল। পৰিয়ালৰ ব্যৱসায়টোও লগত লৈ আহিছিল।
বহুতৰ মতে কোজাগৰৰ হাততেই উপত্যকাত গোলাপজলৰ প্ৰচলন আৰম্ভ কৰা হৈছিল। আকৌ এই বিষয়ে বিভিন্ন মতামত আছে। সেই অনুসৰি ইৰাণৰ হামদান চহৰৰ বাসিন্দা মিৰ চৈয়দ আলী হামদানে প্ৰায় সাতশ বছৰ আগতে কাশ্মীৰত এই ব্যৱসায় প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।
হামদান অকলে কাশ্মীৰলৈ অহা নাছিল। তেওঁৰ লগত বহু চুফী সন্ত, ইছলামৰ প্ৰচাৰক, কাৰ্পেট আৰু গোলাপজল নিৰ্মাতা আছিল। সকলোৱে ঝেলুম নদীৰ পাৰত বসতি স্থাপন কৰিলে।
ঝেলুমৰ বাসিন্দাসকলৰ মাজত ইছলাম ধৰ্ম প্ৰচাৰ কৰাৰ উপৰিও হামদানে গোলাপজল বনোৱাৰ সবিশেষ শিকাবলৈও আৰম্ভ কৰে। কাশ্মীৰৰ হামদানৰ দলটোক শ্বাহ-ই-হামদান নামেৰে পৰিচিত হ’বলৈ ধৰিলে। কোৱা হয় যে শ্বাহ-ই-হামদান ছিল্ক ৰুটেৰে প্ৰৱেশ কৰিছিল।
গোলাপজল বা কাৰ্পেট নিৰ্মাণৰ সবিশেষৰ উপৰিও হামদানে স্থানীয় ৰাইজক বিভিন্ন হস্তশিল্প শিকাইছিল। তেওঁৰ পৰাই থলুৱা লোকসকলে কাঠৰ ওপৰত খোদিত শিল্পকৰ্মৰ পৰা, কাগজেৰে নিৰ্মিত ঘৰ সজোৱাৰ সামগ্ৰী নিৰ্মাণৰ কামত নিয়োজিত হৈছিল। এই সামগ্ৰীসমূহৰ চাহিদা কেৱল কাশ্মীৰতে নহয়, দেশ-বিদেশতো চাহিদা আছে।
বহুতৰ মতে হামদানৰ পৰাই আব্দুল আজিজৰ পূৰ্বপুৰুষসকলে গোলাপজল তৈয়াৰ কৰাৰ গোপন পদ্ধতি শিকিছিল। সেই স্মৃতিতেই তেওঁৰ দোকানখন এতিয়াও শ্বাহ-ই-হামদানৰ দৰগাহৰ কাষত থিয় হৈ আছে। যদিও ইয়াৰ সত্যতা জনা নাযায়।
শ্ৰীনগৰত আব্দুলৰ দোকানখন ৯০ বছৰতকৈও অধিক পুৰণি। বিভিন্ন আকাৰৰ কাঁচৰ জাৰ, শিশি আৰু বটল গোটেই দোকানখনতে কাঠৰ শ্বেলফেৰে ভৰাই থোৱা আছে। ইয়াৰ উপৰিও ৰঙীন সুগন্ধিৰ পৰা গোলাপ পানী বা আৰক-ই-গুলাব তৈয়াৰ কৰিবলৈ সামগ্ৰীও থাকে।
গোলাপজলৰ উপৰিও আব্দুল আজিজে সুগন্ধিও তৈয়াৰ কৰিছিল। মানুহে কয়, তেওঁ কোজাগৰ পৰিয়ালৰ পৰম্পৰাৰ শেষ বাহক। আব্দুল আজিজৰ আগতে তেওঁৰ পিতৃ হাবিবুল্লাই এই ব্যৱসায় পৰিচালনা কৰিছিল। তেওঁ বিচাৰিছিল যে তেওঁৰ পুত্ৰই পাৰিবাৰিক পৰম্পৰা বজাই ৰাখক।
পিতৃৰ ইচ্ছা অনুসৰি আব্দুল আজিজে ব্যৱসায়ৰ দায়িত্ব লৈছে। তাৰ আগতে অৱশ্যে তেওঁ পৰম্পৰাগত উচ্চ শিক্ষা সম্পূৰ্ণ কৰিছিল। স্নাতক হোৱাৰ পিছত পৰম্পৰাগত চিকিৎসা বিজ্ঞানৰ তথ্য-পাতি শিকিলে। অৱশ্যে সেই সকলোবোৰ গম পোৱাৰ পিছতো আব্দুল আজিজে ধন সংগ্ৰহৰ পথত নগ’ল।
সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰি অনুসৰি ৫-৬ কেজি গোলাপৰ পৰা নামমাত্ৰ গোলাপৰজল তৈয়াৰ কৰিব পাৰি। ইয়াৰ পিছত ইয়াৰ শুদ্ধিকৰণ প্ৰক্ৰিয়া চলি থাকে। ফলত হাতেৰে গোলাপ পানী বনোৱাৰ পদ্ধতিটো মেচিনৰ তুলনাত যথেষ্ট সময়সাপেক্ষ।
দাবী কৰা হৈছে যে এই ব্যৱসায়ত লাভৰ বক্ৰতা যথেষ্ট হ্ৰাস পাইছে। ফলত আব্দুল আজিজে কিমান দিনলৈ প্ৰায় এককভাৱে পাৰিবাৰিক ব্যৱসায় চলাই নিব পাৰিব তাক লৈ বহুতে সন্দেহ প্ৰকাশ কৰিছে।
সকলো বাধাৰ মাজতো আব্দুল আজিজৰ হাতেৰে তৈয়াৰী গোলাপ পানীৰ দাম বহুতৰে হাতৰ মুঠিত। ২০০ মিলিলিটাৰ গোলপাজলৰ বটল এটা কিনিবলৈ হ’লে ৪০ টকা খৰচ কৰিব লাগিব।
Continue Reading
