ডিজিটেল ডেস্কঃ দেশত প্ৰথমবাৰৰ বাবে লিথিয়ামৰ আৱিষ্কাৰ হৈছে। এই আৱিষ্কাৰৰ ফলত দেশে লাভ কৰিছে অনন্য সুযোগ৷ এই লিথিয়ামৰ বাবে ভাৰতে আন দেশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব লগা হৈছিল৷ কিন্তু এতিয়া ইয়াক ভাৰততে পোৱা গ’ল।
জম্মু-কাশ্মীৰৰ ৰিয়াছি জিলাৰ ছালাল-হাইমানা অঞ্চলত ভাৰতীয় ভূতাত্ত্বিক জৰীপে লিথিয়ামৰ খনি আৱিষ্কাৰ কৰিছে। জম্মু-কাশ্মীৰৰ অন্যতম পুৰণি চহৰ এই ৰিয়াছি। যিটো জম্মু সংমণ্ডলৰ অন্তৰ্গত। এই নৈসৰ্গিক চহৰখন জম্মুৰ পৰা ৬৪ কিলোমিটাৰ দূৰত্বত। এই জিলাত বৈষ্ণো দেৱী, শিৱ খোৰি আদি তীৰ্থস্থান আছে। এইবাৰ সেই তালিকাত সংযোজন হ’ল দেশৰ প্ৰথমটো লিথিয়াম ভাণ্ডাৰৰ নাম।
দেশত প্ৰথমবাৰৰ বাবে আৱিষ্কাৰ হৈছে লিথিয়াম। সেয়াও কম পৰিমাণৰ নহয়। কেন্দ্ৰীয় খনি মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি, ৫৯ লাখ টন অৰ্থাৎ ৫৯ লাখ টন লিথিয়াম পোৱা গৈছে।
একে সময়তে বৃহৎ পৰিমাণৰ লিথিয়ামৰ আৱিষ্কাৰ ভাৰতৰ বাবে নিঃসন্দেহে গুৰুত্বপূৰ্ণ হ’ব বুলি ব্যৱসায়ী সমাজে অনুভৱ কৰিছে। ফলত দেশৰ বেটাৰী উদ্যোগে নতুন ঢৌ পোৱাৰ আশা কৰা হৈছে।
এইখিনিতে জানো আহক আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ বাবে লিথিয়াম কিমান গুৰত্বপূৰ্ণ!
আধুনিক প্ৰযুক্তিৰ জগতখনত পুনৰ চাৰ্জ কৰিব পৰা বেটাৰী এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আহিলা। অন্যান্য বস্তুৰ লগতে বেটাৰী তৈয়াৰ কৰিবলৈ লিথিয়াম ব্যৱহাৰ কৰা হয়। ভাৰতত লিথিয়ামৰ আৱিষ্কাৰে দেশৰ ভৱিষ্যত সলনি কৰিব পাৰে। ৰিচাৰ্জযোগ্য বেটাৰী সস্তা হ’ব পাৰে।
স্মাৰ্টফোন আৰু লেপটপত ব্যৱহৃত ৰিচাৰ্জেবল বেটাৰীৰ অন্যতম মূল উপাদান লিথিয়াম। কেৱল সেয়াই নহয় বৈদ্যুতিক বাহনৰ ক্ষেত্ৰতো লিথিয়ামৰ ভূমিকা উল্লেখযোগ্য। প্ৰদূষণ ৰোধৰ বাবে দেশত বৈদ্যুতিক গাড়ী নিৰ্মাণত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে কেন্দ্ৰটোৱে। আৰু এনে এখন গাড়ীৰ বাবে যি বেটাৰীৰ প্ৰয়োজন হয় সেয়া হ’ল লিথিয়াম আয়ন বেটাৰী।
এয়া প্ৰযুক্তিৰ যুগ। দিনক দিনে প্ৰযুক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীলতা বাঢ়িছে। এই পৰিস্থিতিত বৈদ্যুতিক গাড়ী, মোবাইল ফোন আদি ইলেক্ট্ৰনিক যন্ত্ৰৰ চাহিদা বাঢ়িছে। যিহেতু ইমান দিনে ভাৰতত লিথিয়াম উপলব্ধ নাছিল, সেয়েহে ইয়াৰ বাবে ই আন দেশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হৈছিল। অৰ্থাৎ লিথিয়াম আমদানি কৰিবলগীয়া হৈছিল। যিটো খৰচৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। এইবাৰ যিহেতু দেশত বৃহৎ পৰিমাণৰ লিথিয়াম পোৱা গৈছে, যিহেতু বেটাৰী নিৰ্মাণৰ খৰচ কমি যাব, সেয়েহে দেশখন ‘আত্মনিৰ্ভৰশীল’ হ’ব। অন্ততঃ চৰকাৰে তেনেকৈয়ে ভাবে।
বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, ভাৰতত পোৱা লিথিয়ামৰ পৰিমাণে অনাগত দিনত দেশত ব্যক্তিগত বৈদ্যুতিক বাহনৰ উৎপাদন বৃদ্ধি কৰিব। সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰি অনুসৰি ২০৩০ চনৰ ভিতৰত দেশত বৈদ্যুতিক বাহনৰ সংখ্যা ৩০ শতাংশ বৃদ্ধি পাব পাৰে। বৰ্তমান সময়ত গৰিষ্ঠসংখ্যক নাগৰিকে প্ৰদূষণৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিবলৈ বৈদ্যুতিক বাহনৰ ফালে মুখ কৰি আছে। এনে পৰিস্থিতিত দেশত লিথিয়ামৰ সন্ধানত এক নতুন দিগন্ত মুকলি হ’ল।
বৈদ্যুতিক বাহনত ব্যৱহাৰ কৰা বেটাৰীত মাত্ৰ কেইগ্ৰামমান লিথিয়াম থাকে। সাধাৰণ বৈদ্যুতিক গাড়ীত ব্যৱহাৰ কৰা বেটাৰীৰ ধৰণৰ ৫,০০০ বেটাৰী চেল থাকে। এখন বৈদ্যুতিক গাড়ীত ১০ কেজি লিথিয়ামৰ প্ৰয়োজন হয়। ১ টন লিথিয়ামে ৯০খন ইলেক্ট্ৰিক গাড়ীৰ প্ৰয়োজনীয়তা পূৰণ কৰিব পাৰে। সেই ক্ষেত্ৰত ভাৰতত ৫৯ লাখ টন লিথিয়াম পোৱা গৈছিল। এই কাৰণে ইয়াক দেশৰ বাবে এক অমূল্য সম্পদ হিচাপে গণ্য কৰা হয়।
অষ্ট্ৰেলিয়া, চিলি, আৰ্জেণ্টিনাৰ কঠিন শিল আৰু মাটিৰ তলৰ জলাশয়ত লিথিয়াম পোৱা যায়। ভাৰত চৰকাৰে অষ্ট্ৰেলিয়া, আৰ্জেণ্টিনাৰ পৰা লিথিয়াম আমদানি কৰাৰ বাবে সক্ৰিয় পদক্ষেপ গ্ৰহণ কৰে।
আমদানি কৰিলে বৈদ্যুতিক সঁজুলিৰ দাম বেছি হ’লহেঁতেন। দেশত লিথিয়ামৰ আৱৰ্জনাৰ উপলব্ধতাৰ বাবে অনাগত দিনত সস্তীয়া বৈদ্যুতিক সঁজুলি লাভ কৰিব পাৰিব সাধাৰণ মানুহে।
লিথিয়ামৰ আৱৰ্জনাৰ তথ্য পোৱাৰ পিছত খনন আৰু শোধনৰ বাবে নিলাম আহ্বান কৰা হ’ব। চৰকাৰী সূত্ৰ অনুসৰি শীঘ্ৰে কাম আৰম্ভ কৰা হ’ব।
এইটো সঁচা যে দেশত লিথিয়ামৰ আৱৰ্জনাৰ সন্ধান পোৱা গৈছে যদিও সেইবোৰ খননৰ কাম বৰ সহজ নহয়। বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে লিথিয়াম খনন পৰিৱেশ অনুকূল নহয়।
লিথিয়াম খনন কৰাৰ পিছত জীৱাশ্ম ইন্ধন ব্যৱহাৰ কৰি জ্বলাই দিয়া হয়। নিষ্কাশন প্ৰক্ৰিয়াত বৃহৎ পৰিমাণৰ পানীৰ প্ৰয়োজন হয়। এই প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত বতাহত প্ৰচুৰ পৰিমাণে কাৰ্বন ডাই অক্সাইড নিৰ্গত হয়।
দেশখনক ‘আত্মনিৰ্ভৰশীল’ কৰি তোলাৰ লক্ষ্য লৈছে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীয়ে। দেশত পোৱা লিথিয়ামৰ পৰিমাণত চৰকাৰে অনুভৱ কৰিছে যে মোডীৰ লক্ষ্য এখোজ আগুৱাই গৈছে। কেন্দ্ৰীয় খনি সচিব বিবেক ভৰদ্বাজে কয় যে আত্মনিৰ্ভৰশীলতাৰ বাবে এনে গুৰুত্বপূৰ্ণ খনিজ পদাৰ্থ বিচাৰি উলিওৱাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
কেৱল সেয়াই নহয়, এইবাৰ ভাৰতে চীনৰ সৈতে লিথিয়ামৰ বাবে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিব পাৰে। এই বছৰ চীনে বলিভিয়াত লিথিয়ামৰ আৱৰ্জনাৰ বিকাশৰ বাবে চুক্তি স্বাক্ষৰ কৰে। য’ত ২ কোটি ১০ লাখ টন লিথিয়াম থাকে। যিটোত বিশ্বৰ ভিতৰতে সৰ্বাধিক লিথিয়াম আছে। এই পৰিৱেশত দেশৰ মাটিত লিথিয়ামৰ মজুত আৱিষ্কাৰৰ ফলত ভাৰতে প্ৰতিদ্বন্দ্বী দেশখনক প্ৰত্যাহ্বান জনাব পাৰিব বুলি আশা কৰা হৈছে।
Continue Reading
