৩০টা অভিসপ্ত মূদ্ৰাক লৈ অপাৰ ৰহস্য! যীশু খ্ৰীষ্টক বিশ্বাসঘাটক কৰাৰ প্ৰতিদান হিচাপে জুডাচে পাইছিল এইসমূহ মূদ্ৰা, এতিয়া আছেনে মূদ্ৰাসমূহ?

অভিযোগ অনুসৰি, শেষ ৰাতিৰ আহাৰ গ্ৰহণৰ আগতে যিহূদাই ইহুদীসকলৰ মহাপুৰোহিতৰ ওচৰলৈ গৈছিল আৰু যীচুক বিশ্বাসঘাতকতা কৰাৰ বিনিময়ত ৩০ টুকুৰা ৰূপ লাভ কৰিছিল। এই ৩০টা মুদ্ৰাৰ কথা অসংখ্য কিংবদন্তি প্ৰকাশ পাইছে। এই সকলোবোৰ কাহিনীৰ বিষয়বস্তু হৈছে এই মুদ্ৰাবোৰ অভিশপ্ত আৰু ইয়াৰ আঁৰত চয়তানী শক্তিয়ে কাম কৰে। আৰু যদি সেইবোৰ মানুহৰ হাতত পৰে, তেন্তে ইয়াৰ ভয়াৱহ পৰিণতি হ’ব পাৰে।

জুডাচে নিজেই এই মুদ্ৰাবোৰ ভোগ কৰিব নোৱাৰিলে। যীচুক ক্ৰুচত দিয়াৰ পিছত তেওঁ গভীৰভাৱে অনুতাপ কৰিলে আৰু সেই মুদ্ৰাবোৰ মহাপুৰোহিতক ঘূৰাই দিলে। ইয়াৰ পিছত গছৰ ডালত ওলমি আত্মহত্যা কৰে। জুডাচৰ এই ভাগ্যক ‘চয়তানৰ কাম’ বুলিও লেবেল লগোৱা হৈছে। ইহুদীসকলৰ মহাপুৰোহিতে সেই ৩০ টা মুদ্ৰা চলোমনৰ মন্দিৰৰ ভঁৰালত ৰাখিবলৈ ইচ্ছা কৰা নাছিল। কাৰণ তেওঁৰ মতে এইবোৰ আছিল ‘তেজৰ ধন’। অৰ্থাৎ কাৰোবাৰ মৃত্যুৰ লগত জড়িত ধন।

এই টকাৰে জেৰুজালেমত ‘আকেলদামা’ নামৰ ঠাই এখন কিনা হ’ল। ‘আকেলদামা’ শব্দৰ অৰ্থ হৈছে ‘ৰক্তাক্ত ভূমি’। এই ঠাইখন মৃত বিদেশীৰ সমাধিস্থল হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল। ১৯ শতিকালৈকে ইয়াত অইহুদীসকলক সমাধিস্থ কৰা হৈছিল। কিন্তু ক্ৰুছেডৰ পিছত এই ৩০ টা মুদ্ৰা ইউৰোপলৈ লৈ যোৱা হৈছিল বুলি জনা যায়। ইয়াৰ সকলো কাহিনী, ইয়াৰ উৎপত্তি হৈছে এই মুদ্ৰা ইউৰোপলৈ অনা ক্ৰুছেডাৰসকল। বহুতে বিশ্বাস কৰিবলৈ ধৰিলে যে ভেটিকানে এই ‘অভিশপ্ত’ মুদ্ৰাবোৰ তেওঁলোকৰ গোপন ভল্টেত ৰাখিছিল।

কিন্তু, খ্ৰীষ্টান ধৰ্মত আন এটা কাহিনী প্ৰচলিত যে সকলো ‘জুডাচ-মুদ্ৰা’ পোপৰ হাতলৈ অহা নাছিল। ২৫-২৬ টা মুদ্ৰা বা তাৰ ওচৰা-ওচৰিকৈ তেওঁলোকে উদ্ধাৰ কৰিবলৈ সক্ষম হয়। বাকীবোৰ পোৱা নগ’ল। ইউৰোপত যেতিয়া খ্ৰীষ্টান ধৰ্মৰ প্ৰভাৱ আছিল, তেতিয়া বিভিন্ন গীৰ্জাত যীচু খ্ৰীষ্টৰ জীৱনৰ লগত জড়িত বিভিন্ন শিল্পকৰ্মৰ সংৰক্ষণ আৰম্ভ হৈছিল। মধ্যযুগীয় সংস্কৃতিৰ বিশেষজ্ঞ আৰু দাৰ্শনিক উম্বাৰ্ট’ ইকোৱে তেওঁৰ কেইবাখনো গ্ৰন্থত এই শিল্পকৰ্মবোৰক বিশুদ্ধভাৱে ভুৱা বুলি অভিহিত কৰিছে। তেওঁৰ মতে এইবোৰ মানুহৰ মাজত খ্ৰীষ্টান ধৰ্মক লৈ বিভ্ৰান্তিৰ সৃষ্টি কৰাৰ প্ৰয়াসৰ বাহিৰে আন একো নাছিল। গতিকে, যদি ‘জুডাছ ক’ইনছ’ নামৰ কিবা এটাই ইউৰোপত প্ৰৱেশ কৰিছিল, তেন্তে সেইবোৰ নিশ্চিতভাৱে ভুৱা আছিল।

কিন্তু সাধাৰণ মানুহে প্ৰকৃত সত্যতকৈ কল্পনাক গুৰুত্ব দিবলৈ ভাল পায়। ‘অভিশপ্ত মুদ্ৰা’ৰ কাহিনী মধ্যযুগৰ পৰাই প্ৰচলিত হৈ আহিছে। দক্ষিণ-পূব ইউৰোপৰ এখন দেশ ক্ৰ’ৱেচিয়াৰ নিনৰ চাৰ্চ অৱ চেণ্ট আচেলাত এটা মুদ্ৰা সংৰক্ষিত বুলি কোৱা হয়।

ক্ৰ’ৱেচিয়াৰ কিংবদন্তি অনুসৰি ৩০ টা মুদ্ৰাৰ ভিতৰত ১৬ টা মুদ্ৰা ক্ৰুছেডাৰৰ হাতেৰে ইউৰোপত প্ৰৱেশ কৰিছিল। ফৰাচী পুৰাতত্ত্ববিদ ফাৰ্নাণ্ড ডি মেলিয়ে ১৯ শতিকাত জুডাছ-মুদ্ৰাৰ বিষয়ে অধ্যয়ন কৰিছিল। কিন্তু নিনৰ মণ্ডলীত ৰখা মুদ্ৰাৰ বিষয়ে তেওঁ একো নাজানিছিল। ক্ৰ’ৱেচিয়াৰ পুৰাতত্ত্ববিদসকলে দাবী কৰিছে যে ৰোমত মাত্ৰ এটা মুদ্ৰা আছে। আৰু ভেটিকানত নহয়, জেৰুজালেমৰ চেন্ট অৱ দ্য ক্ৰছত।

নিনৰ গীৰ্জাত ৰখা মুদ্ৰাৰ উল্লেখ কৰি এইটোও কোৱা হয় যে যিহূদা-মুদ্ৰা সমগ্ৰ বিশ্বতে বিয়পি আছে। কিন্তু সেইবোৰ চিনি পোৱাটো বৰ সহজ নহয়। এতিয়া প্ৰশ্ন হয়, কোনটো মুদ্ৰা কুখ্যাত ‘জুডাছ ক’ইন’ কেনেকৈ বুজিব পাৰি?

বাইবেলৰ পণ্ডিত ড’নাল্ড জন ৱাইজমেনে যিহূদা-মুদ্ৰা সম্পৰ্কে দুটা মতামত প্ৰকাশ কৰিছিল। এটা, সম্ভৱতঃ সেই সময়ত বৰ্তমানৰ লেবাননৰ তয়ৰ চহৰত প্ৰচলিত টেট্ৰাড্ৰাকম আছিল, য’ত ৰোমান সম্ৰাট অগাষ্টাছ ছিজাৰৰ প্ৰতিকৃতি আছিল। দুই, এই মুদ্ৰাবোৰ মিচৰৰ টলেমাইক বংশই জাৰি কৰা ৰূপৰ মুদ্ৰা হ’ব পাৰে। কিয়নো যীচুৰ সময়ত ৰোমীয়াসকলে যিৰূচালেমত নিজৰ ৰূপৰ মুদ্ৰা তৈয়াৰ কৰা নাছিল।

মধ্যযুগত কিছুমান প্ৰাচীন গ্ৰীক ৰূপৰ মুদ্ৰা কিছুমান গীৰ্জাত জুডাচ-মুদ্ৰা হিচাপে প্ৰদৰ্শিত হৈছিল। সেই মুদ্ৰাবোৰত গ্ৰীক সূৰ্য্য দেৱতা হেলিঅ’ছৰ মুখ আছিল। সূৰ্য্যৰ ৰশ্মি খ্ৰীষ্টান পুৰোহিত আৰু সন্ন্যাসীসকলে খ্ৰীষ্টৰ কাঁইটৰ মুকুট হিচাপে চাবলৈ ধৰিলে। 

বাইবেলৰ পণ্ডিতসকলে এটা কথাত জোৰ দিয়ে, কিয় মুদ্ৰাৰ সংখ্যা ৩০ আছিল। পুৰণি নিয়মৰ ‘জখৰিয়াৰ পুস্তক’ত এই ৩০টা মুদ্ৰাৰ প্ৰথম উল্লেখ আছে। তাত এজন দাসৰ মূল্য ৩০ টুকুৰা ৰূপ বুলি কোৱা হৈছিল। সেই দৃষ্টিকোণৰ পৰা ইহুদী পুৰোহিতসকলে যীচুক অপমান কৰিবলৈ এজন দাসৰ দাম যথেষ্ট বুলি মত প্ৰকাশ কৰিছিল।

পৰৱৰ্তী সময়ত জুডাচ-মুদ্ৰাৰ ওপৰত বিভিন্ন ধৰণৰ সাহিত্য ৰচনা কৰা হৈছে। এই সাহিত্যত মুদ্ৰাক প্ৰায়ে ‘চয়তানৰ নিজৰ বস্তু’ বুলি বৰ্ণনা কৰা হয়। স্কটিছ লেখক স্কট মেকবেইনে তেওঁৰ ‘দ্য ক’ইনছ অৱ জুডাছ’ (২০০১) নামৰ গ্ৰন্থখনত দেখুৱাইছে যে এই মুদ্ৰাবোৰত মূলতঃ ‘দুষ্ট আত্মা’ বুলি কোৱা বস্তুবোৰ থাকে। তেওঁৰ উপন্যাসখনত এই মুদ্ৰাসমূহৰ ভিতৰত ২৫টা মুদ্ৰা ভেটিকানৰ চেণ্ট পিটাৰৰ সমাধিস্থলত ৰখা হৈছে। কিন্তু বাকী পাঁচটা মুদ্ৰাৰ কি হ’ল? ইয়াতেই মেকবেইনে এই ‘অভিশপ্ত মুদ্ৰা’বোৰৰ ক’লা যাদু আৰু চয়তান উপাসকসকলৰ সৈতে সম্পৰ্কৰ বিষয়ে গভীৰভাৱে অধ্যয়ন কৰে।

আমেৰিকান লেখক জেমছ ব্লেলক তেওঁৰ উপন্যাস ‘দ্য লাষ্ট ক’ইন’ত দেখুৱাইছে যে যিজন ব্যক্তিয়ে নিজৰ দখলত ৩০টা মুদ্ৰা আনিবলৈ সক্ষম হ’ব তেওঁ অলৌকিক শক্তিৰ অধিকাৰী হ’ব।