ডিজিটেল ডেস্কঃ আজি য’ত বৰফৰ তৰপ আছে, তাত এসময়ত নদী, উপত্যকা, আনকি গভীৰ অৰণ্যও আছিল। এই কথা এদল গৱেষকে কয়। ইয়াৰ পিছত যোৱা কেইবছৰমানৰ গৱেষণাৰ ওপৰত প্ৰশ্ন উত্থাপন হৈছে।
মাইলৰ পিছত মাইলৰ বৰফ। সেউজীয়াৰ চিন প্ৰায় নাই। কিন্তু এটা সময়ত এন্টাৰ্কটিকাত বৰফৰ চাদৰ নাছিল। এই বুলি গৱেষণাই দাবী কৰিছে।
ব্ৰিটেইনৰ ডাৰহাম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ এটা দলে এই গৱেষণা কৰিছিল। উপগ্ৰহৰ তথ্য আৰু ৰেডিঅ’-ইকো চাউণ্ডিং প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰি দলটোৱে বৰফৰ তৰপেৰে আবৃত ৩২ হাজাৰ বৰ্গ কিলোমিটাৰ এলেকাত গৱেষণা কৰে।
ভাৰত মহাসাগৰৰ গাতে লাগি থকা পূব এন্টাৰ্কটিকাৰ উইলকিছ লেণ্ড অঞ্চলত এই অধ্যয়ন কৰা হৈছে। এসময়ত সেই অঞ্চলত বেলজিয়ামৰ সমান নদী, অৰণ্য, শিখৰ আছিল। বিজ্ঞানীসকলে কয় যে অতীতৰ কোটি কোটি বছৰ সেই অঞ্চলত আবদ্ধ হৈ আছে।
দলটোৱে পূব এন্টাৰ্কটিকাৰ অঞ্চলটোৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ ওপৰত অধ্যয়ন কৰিছিল। মাটিৰ গঠনও পৰীক্ষা কৰা হয়। দেখা গৈছে যে নদীয়ে এন্টাৰ্কটিকাৰ ভূ-ৰূপ গঠন কৰিছে। আৰু সেয়া হৈছিল প্ৰায় দহ লাখ চাৰি নিযুত বছৰৰ আগতে। অৰ্থাৎ বৰ্তমান এন্টাৰ্কটিকা য'ত আছে, প্ৰায় ডেৰ লাখ বছৰ আগতে নদীখন বৈ গৈছিল। সেই নদীৰ পলস আৰু বালিৰ পৰাই এন্টাৰ্কটিকাৰ ভূ-ৰূপ গঠন হৈছিল। ৩৪ লাখ বছৰৰ আগতে পূব এন্টাৰ্কটিকাত এই কাম আৰম্ভ হৈছিল নেকি?
গৱেষক দলটোৱে কয় যে বৰফেৰে আবৃত এন্টাৰ্কটিকা এসময়ত উপত্যকা, শিখৰ আছিল। তাৰ স্পষ্ট প্ৰমাণ পোৱা গৈছে। ব্ৰিটেইনৰ উত্তৰ ৱেলছত পোৱা ভূ-ৰূপৰ প্ৰকাৰ এন্টাৰ্কটিকাৰ দৰেই।
ডাৰহাম বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ভূগোলৰ অধ্যাপক ষ্টুয়াৰ্ট জেমিছনে কয় যে মংগল গ্ৰহৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ ওপৰত যিমানেই গৱেষণা কৰা হৈছে, সিমানেই এন্টাৰ্কটিকাৰ ভূ -প্ৰকৃতিৰ ওপৰত গৱেষণা বহু কম হৈছে। গতিকে এই বিষয়টোৰ ওপৰত তথ্য খুব কম। ষ্টুৱেৰ্টৰ মতে বছৰ বছৰ ধৰি এন্টাৰ্কটিকাৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ বিশেষ পৰিৱৰ্তন হোৱা নাই। বিশ্বাস কৰা হয় যে পূৰ্বতে এই অঞ্চলৰ বৰফৰ তৰপ গলি গলহেঁতেন।
ব্ৰিটেইনৰ নিউকেষ্টল বিশ্ববিদ্যালয়ৰ অধ্যাপক নীল ৰছে কয় যে বছৰ বছৰ ধৰি এন্টাৰ্কটিকাৰ এই ভূ-ৰূপটো সাধাৰণ মানুহ আৰু অভিযাত্ৰীৰ চকুৰ পৰা লুকাই আছিল। কিন্তু পূব এন্টাৰ্কটিকাৰ এই অংশই অতীতৰ ইতিহাস উন্মোচন কৰিছে। এই ভূ-ৰূপে ভৱিষ্যতে জলবায়ু কেনেদৰে পৰিবৰ্তন হ’ব সেই কথাও সূচায়।
গৱেষণাৰ মতে পূব এন্টাৰ্কটিকাত এসময়ত পৰ্বতমালা, খাল আনকি হ্ৰদও আছিল। এতিয়া সকলো বৰফৰ তলত। এন্টাৰ্কটিকাত আৰু বহুত বেছি আছিল। এতিয়ালৈকে সকলো আৱিষ্কাৰ হোৱা নাই বুলি গৱেষকসকলে জানিবলৈ দিয়ে।
ৰছৰ মতে, এতিয়া এন্টাৰ্কটিকা ২.২ৰ পৰা ৩ কিলোমিটাৰ বৰফেৰে আবৃত। সেই শ্বীটখন আঁতৰাই বহু বস্তু বিচাৰি উলিওৱা সম্ভৱ নহয়। কোটি কোটি বছৰৰ আগতে এন্টাৰ্কটিকাত কেনেধৰণৰ প্ৰাণী বাস কৰিছিল সেয়া এতিয়াও জনা সম্ভৱ নহয়। গৱেষকসকলে ডাঠ বৰফৰ তৰপটো আঁতৰাই এন্টাৰ্কটিকাৰ পৰা মাটি সংগ্ৰহ কৰি পৰীক্ষা কৰিবলৈ চেষ্টা চলাইছে। সেয়া সম্ভৱ হ’লে বহু কথা গম পোৱা যাব। দীৰ্ঘদিন ধৰি উপগ্ৰহৰ দ্বাৰা বৰফেৰে আবৃত এন্টাৰ্কটিকাৰ ভূ-প্ৰকৃতিৰ ফটো তুলিছে। সেই ছবিখনৰ পৰাই প্ৰকৃত বৰফেৰে আবৃত ভূ-ৰূপবোৰ প্ৰকাশ পায়।
বিজ্ঞানী ৰছৰ মতে বৰ্তমান নিউজিলেণ্ডৰ তাছমেনিয়া আৰু দক্ষিণ আমেৰিকাৰ পেটাগোনিয়াৰ নাতিশীতোষ্ণ বৰ্ষাৰণ্যত যি ধৰণৰ ভূ-ৰূপ আৰু সৰু উদ্ভিদ দেখা যায়, সেয়া ৩৪ নিযুত বছৰৰ আগৰ এন্টাৰ্কটিকাৰ ভূ-ৰূপৰ সৈতে মিল আছে। তেতিয়া সেই ধৰণৰ গছ তাত গজি উঠিল। লাখ লাখ বছৰৰ আগতে এন্টাৰ্কটিকা, বৰ্তমানৰ আফ্ৰিকা, দক্ষিণ আমেৰিকা, অষ্ট্ৰেলিয়া, ভাৰতীয় উপমহাদেশ, আৰব উপদ্বীপ একেখন ভূমিতে অৱস্থিত আছিল। প্লেট টেকটনিক্সৰ তত্ত্ব অনুসৰি সেই সকলোবোৰ ভূমি অঞ্চল পৃথক আছিল। সেই কাৰণে বিজ্ঞানীসকলে ভাবে যে এই অঞ্চলৰ ভূ-ৰূপ অস্বাভাৱিক নহয়।
বিজ্ঞানী জেমিছনৰ মতে, আগতে যেতিয়া এন্টাৰ্কটিকাৰ উষ্ণতা তুলনামূলকভাৱে বেছি আছিল, তেতিয়া ইয়াৰ মাজেৰে নদী বৈছিল উপকূলৰ ফালে। অঞ্চলটোৰ উষ্ণতা ক্ৰমান্বয়ে হ্ৰাস পোৱাৰ লগে লগে নদীবোৰ হিমবাহলৈ পৰিণত হয়। কিছুমান হিমবাহৰ খহনীয়াৰ ফলত উপত্যকাটো গভীৰ হৈ পৰিছে। এন্টাৰ্কটিকা ক্ৰমান্বয়ে উষ্ণতা বৃদ্ধি পাইছে। তাৰ ওপৰত বৰফৰ চাদৰ এখন জমা হ’বলৈ ধৰিলে। ৩৪ নিযুত বছৰ ধৰি এন্টাৰ্কটিকাৰ ভূমি বৰফৰ তলত অক্ষত অৱস্থাত আছে। বিজ্ঞানীসকলে এতিয়া সেই মাটি খান্দিবলৈ চেষ্টা কৰিছে।
Continue Reading
