ডিজিটেল ডেস্কঃ আমাজন বিশ্বৰ দ্বিতীয় দীঘল নদী। জল পৰিবহণৰ ক্ষেত্ৰত ইয়াক আটাইতকৈ দীঘল নদী বুলি কোৱা হয়। এই নদীখন ছয়খন দেশৰ মাজেৰে বৈ গৈছে। পানীৰ মাজত আমাজনে বহু গোপনীয়তা লুকুৱাই ৰাখিছে।
আমাজন নদীৰ দৈৰ্ঘ্য ৬৪০০ কিলোমিটাৰ। এই নদীয়ে দক্ষিণ আমেৰিকা মহাদেশৰ ৪০ শতাংশ অংশ সামৰি লৈছে। ব্ৰাজিল, পেৰু, ইকুৱেডৰ, বলিভিয়া, ভেনিজুৱেলা আৰু কলম্বিয়া এই যাত্ৰাত চুই গৈছিল।
দক্ষিণ আমেৰিকাৰ উত্তৰ-পশ্চিম অংশৰ পেৰুৰ এণ্ডিজ পৰ্বতমালাৰ পৰা আমাজনৰ উৎপত্তি হৈছে। পশ্চিমৰ পৰা পূবলৈ ঢালৰ কাষেৰে বৈ গৈছে নদীখন। পূব দিশলৈ দীঘলীয়া যাত্ৰা কৰাৰ পিছত ই আটলাণ্টিক মহাসাগৰত একত্ৰিত হয়।
আমাজনে দীঘলীয়া যাত্ৰাত ৰহস্য আৰু ৰোমাঞ্চৰ জন্ম দিয়ে। নদীখনৰ কাষৰীয়া অঞ্চলটো অৰণ্যৰে আগুৰি আছে। আমাজন নদীক কেন্দ্ৰ কৰি বিশ্বৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ আৰু গভীৰ বৰ্ষাৰণ্য গঢ়ি উঠে।
এই নদী আৰু বনাঞ্চলবোৰত পৃথিৱীৰ আন ক’তো নোপোৱা জীৱ-জন্তু আৰু উদ্ভিদৰ বাসস্থান। এই আমাজন মানুহ খোৱা পিৰানহা বিষাক্ত বেং, এনাকণ্ডাৰ দৰে ভয়ংকৰ প্ৰাণীৰ বাসস্থান।
ইমান দীঘল নদীত ৰহস্যৰ অভাৱ নাই যদিও এটা অসুবিধা আছে। আমাজনৰ ওপৰত ক’তো দলং নাই। আজিলৈকে কোনেও এই নদীৰ ওপৰত কোনো দলং নিৰ্মাণৰ চেষ্টাও কৰা নাই।
কিন্তু কিয়? দলঙ ‘অপছন্দ’ কিয়? যিকোনো ডাঙৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ নদীৰ ওপৰত দলং নিৰ্মাণ কৰি মানুহে এটা দিশৰ পৰা আন এটা দিশলৈ পাৰ হোৱাৰ ব্যৱস্থা কৰে। আমাজন কিয় বেলেগ?
যাতায়তৰ সুবিধাৰ বাবে বহু সৰু সৰু নদীৰ ওপৰেৰে দলংও নিৰ্মাণ কৰা হয়। আমাজনৰ দৰে দীঘলীয়া নদী এখনত সেই ৰিস্ক কোনেও লোৱা নাই। ইয়াৰ এটা ডাঙৰ কাৰণ হ’ল আমাজনৰ অস্বাভাৱিক আচৰণ।
বাৰিষাত আমাজন নদীৰ প্ৰস্থ সাধাৰণতে ১০ গুণ বেছি হয়। জানুৱাৰী মাহত আমাজনৰ বহল প্ৰায় পাঁচ কিলোমিটাৰ। বাৰিষাত ই ৫০ কিলোমিটাৰৰ ওচৰ চাপিব পাৰে। গতিকে আমাজন উপত্যকা দলং নিৰ্মাণৰ বাবে উপযোগী নহয়।
বাৰিষাৰ সময়ত আমাজনৰ পানী বাঢ়ি যায় আৰু নদীখন বিপদৰ স্তৰৰ বহু ওপৰেৰে বৈ যাবলৈ আৰম্ভ কৰে। সেই সময়ত ইয়াৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰা দলংখন জাহ যোৱাৰ সম্ভাৱনা অতিশয় বেছি। যদি দলংখন নিৰ্মাণ কৰা হয় তেন্তে বাৰিষাত ব্যৱহাৰ কৰা সম্ভৱ নহয়।
আমাজন উপত্যকাত কোনো অতি বৃহৎ চহৰ নিৰ্মাণ কৰা হোৱা নাছিল। প্ৰধানকৈ চহৰ অঞ্চলত যাতায়তৰ বাবে দলঙৰ প্ৰয়োজন। এই নদীখন ঘন অৰণ্যৰে আগুৰি আছে। দলং ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ নদীৰ কাষত বিশেষ জনবসতিও নাই।
চাহিদাৰ অভাৱেই আমাজনত দলং নিৰ্মাণ নকৰাৰ অন্যতম কাৰণ। দীঘলীয়া নদী যাত্ৰাত ক’তো দলঙৰ প্ৰয়োজন নহয়। চহৰৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ যোৱা নদীখনৰ অংশটোৰ বাবে প্ৰয়োজন অনুসৰি নদীখনৰ সিপাৰে ফেৰী সেৱা আছে।
আমাজন নদী অতি গভীৰ। ইয়াৰ চৌপাশৰ মাটিও অতি কোমল। সেয়ে এই নদীখনৰ ওপৰত এখন দলং নিৰ্মাণ কৰিবলৈ অতি দ আৰু সুদৃঢ় ভেটি স্থাপন কৰিব লাগিব। যিটো ব্যয়বহুল।
কোমল মাটিৰ বাবে আমাজন উপত্যকা ভংগুৰ। সৰু সৰু ভাসমান দ্বীপবোৰ মূল ভূখণ্ডৰ পৰা বাৰে বাৰে পৃথক হৈ জন্ম হয়। দলংখন নিৰ্মাণ কৰিলেও প্ৰতি বছৰে দলংখন ভাঙি পৰাৰ আশংকা থাকে।
পথ নিৰ্মাণৰ বাবে বনাঞ্চল ধ্বংস কৰিলেও আমাজনৰ লগতে সমগ্ৰ বিশ্বৰ পৰিৱেশত নেতিবাচক প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে। আমাজনৰ সীমান্তৱৰ্তী দক্ষিণ আমেৰিকাৰ দেশসমূহৰ অন্যতম ডাঙৰ সমস্যা হৈছে দৰিদ্ৰতা। আমাজনত দলং নিৰ্মাণৰ আৰ্থিক সামৰ্থ্য চৰকাৰৰ নাই। সেতু তাত বিলাসীতাৰ বাহিৰে আন একো নহয়।
একাংশ বিশেষজ্ঞৰ মতে আমাজনক যিদৰে আছে তেনেদৰে থাকিবলৈ দিয়াটোৱেই ভাল। বহু লোকে পানীৰ সিপাৰে দলং নিৰ্মাণ কৰি নদীখনৰ প্ৰাকৃতিক প্ৰবাহত ব্যাঘাত জন্মাবলৈ পক্ষপাতী নহয়।
Continue Reading
