পাকিস্তানক ধনী কৰিবলৈ চেষ্টা বিশ্ব বেংক, আইএমএফ আৰু আইএফচিৰ! জানক কাৰণ

ডিজিটেল ডেস্ক :এমাহৰ পাছত পাকিস্তানে আৰু ৭০ কোটি ডলাৰৰ ঋণ লাভ কৰিবলৈ ওলাইছে। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিত্ত নিগম (আই এফ চি) আৰু বিশ্ব বেংকৰ অনুমোদন লাভ কৰা তাম-সোণ খনন ৰেকো ডিক প্ৰকল্পৰ নামত ধন বিচাৰিছিল শ্বাহবাজ শ্বৰীফ চৰকাৰে। এই প্ৰকল্পটো পাকিস্তানৰ বেলুচিস্তানত অৱস্থিত।

যোৱা মাহৰ ৯ মে’ত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধিয়ে পাকিস্তানৰ বাবে ২.৪ বিলিয়ন ডলাৰৰ ঋণ অনুমোদন জনাইছিল, ইয়াৰে এক বিলিয়ন ডলাৰ ৭ বিলিয়ন ডলাৰৰ ঋণ কাৰ্যসূচীৰ কিস্তি হিচাপে দিয়া হৈছিল, আনহাতে জলবায়ু পৰিৱৰ্তনৰ সৈতে মোকাবিলা কৰিবলৈ ১.৪ বিলিয়ন ডলাৰৰ ঋণ দিয়া হৈছিল। যি সময়ত পাকিস্তান আৰু ভাৰতৰ সম্পৰ্ক অতি তিক্ত পৰ্যায়ৰ মাজেৰে পাৰ হৈ গৈছিল আৰু ভাৰতেও আই এম এফত ঋণৰ তীব্ৰ বিৰোধিতা কৰিছিল।

পাকিস্তানৰ দ্য এক্সপ্ৰেছ ট্ৰিবিউনে প্ৰকাশ কৰা তথ্য অনুসৰি ৱাশ্বিংটনত অনুষ্ঠিত ব’ৰ্ডৰ বৈঠকৰ সময়ত এই ঋণৰ অনুমোদন লাভ কৰিছে, যিটো পাকিস্তানৰ বাবে কূটনৈতিক জয় হিচাপে গণ্য কৰা হৈছে। পাকিস্তানে এই প্ৰকল্পটোক দেশৰ অন্যতম গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ বুলি অভিহিত কৰিছে। এই ক্ষেত্ৰত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চৰ অনুমোদন পাকিস্তানৰ বাবেও অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত হৈছে কাৰণ ৰেকো ডিক প্ৰকল্পত ব্যক্তিগত কোম্পানীসমূহৰ পৰাও ২.৫ বিলিয়ন ডলাৰৰ বিনিয়োগৰ আশা কৰা হৈছে।

প্ৰতিবেদন অনুসৰি পাকিস্তানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্বাহবাজ শ্বৰীফৰ উপদেষ্টা ড০ টাউকিৰ হাছানে আই এফ চি আৰু বিশ্ব বেংকৰ পৰা ঋণ পাছ কৰাত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। ঋণৰ বাবে বিশ্ব বেংকত তেওঁৰ লবীং আৰু প্ৰচেষ্টাৰ বাবেই পাকিস্তানে এই ঋণ লাভ কৰাত সফল হৈছিল।

এপ্ৰিল মাহত আই এফ চিয়ে ৰেকো ডিক তাম-সোণ খনন প্ৰকল্পৰ বাবে ৩০ কোটি ডলাৰৰ ঋণ দিব বুলি কৈছিল। অৱশ্যে প্ৰকল্পটোৰ পৰিচালক টিম ক্ৰিবে ২০২৫ চনৰ মিনাৰেলছ ইনভেষ্টমেণ্ট ফ’ৰামত কৈছিল যে তেওঁ আই এফ চিৰ পৰা ৬৫ কোটি ডলাৰৰ ঋণ লাভ কৰিব পাৰে।

টিম ক্ৰিবে ভাবে যে এই প্ৰকল্পটোৱে বিশ্ব বেংকৰ পৰাও দু বিলিয়ন ডলাৰ পৰ্যন্ত ঋণ লাভ কৰিব পাৰে কাৰণ তেওঁ ৰয়টাৰ্ছক জনাইছে যে তেওঁ প্ৰকল্পটোৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ঋণদাতাৰ পৰা দু বিলিয়ন ডলাৰতকৈ অধিক বিত্তীয় সাহায্য আশা কৰিছে। তেওঁ কয় যে তৃতীয় ত্ৰৈমাসিকৰ আৰম্ভণিতে এই সন্দৰ্ভত টাৰ্ম শ্বীটত স্বাক্ষৰ কৰা হ’ব।

বেৰিক মাইনাৰ্ছে এই প্ৰকল্পৰ বাবে আন বহু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মঞ্চৰ সৈতেও কথা পাতিছে। টিম ক্ৰিবে কয় যে আমেৰিকাৰ ৰপ্তানি-আমদানি বেংকৰ সৈতেও আলোচনা চলি আছে। টিম ক্ৰিবে কয় যে এছিয়ান ডেভেলপমেণ্ট বেংক, এক্সপ’ৰ্ট ডেভেলপমেণ্ট কানাডা আৰু জাপান বেংক ফৰ ইণ্টাৰনেশ্যনেল কৰ্প’ৰেশ্যনৰ সৈতেও আমেৰিকান বেংকৰ পৰা ৫০ কোটিৰ পৰা ১ বিলিয়ন ডলাৰৰ ঋণৰ লগতে ৫০ কোটি ডলাৰৰ ঋণৰ বাবে আলোচনা চলি আছে।

ৰেকো ডিক প্ৰকল্প কি?

বেলুচিস্তানৰ চাগাই জিলাত অৱস্থিত বিশ্বৰ অন্যতম অবিকশিত তাম আৰু সোণৰ মজুত ৰেকো ডিক প্ৰকল্প। কানাডাৰ কোম্পানী বেৰিক গোল্ড, পাকিস্তান চৰকাৰ আৰু বেলুচিস্তানৰ প্ৰাদেশিক চৰকাৰে একেলগে কাম কৰি আছে, যাৰ প্ৰথম পৰ্যায় ২০২৮ চনৰ পৰা আৰম্ভ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।

প্ৰতিবেদন অনুসৰি এই ঋণে ৰেকো ডিক খনিৰ উন্নয়নত সহায় কৰিব, যিটো বিশ্বৰ অন্যতম বৃহৎ তাম-সোণৰ মজুত বুলি কোৱা হৈছে, যাৰ ফলত ৭০ বিলিয়ন ডলাৰৰ মুক্ত নগদ ধন আৰু পৰিচালনাৰ নগদ ধনৰ প্ৰবাহ ৯০ বিলিয়ন ডলাৰ হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।

কানাডাৰ কোম্পানী বেৰিকৰ মতে, ৰেকো ডিক প্ৰকল্পত বেৰিক ৫০ শতাংশ অংশীদাৰিত্ব আৰু পাকিস্তান চৰকাৰ আৰু বেলুচিস্তান চৰকাৰৰ ২৫-২৫ শতাংশ অংশীদাৰিত্ব আছে।