ডিজিটেল ডেস্ক: বিশ্ব ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত পুনৰ এক উল্লেখযোগ্য বন্যপ্রাণী নথিভুক্তিকৰণ হৈছে। কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলৰ ক্ষেত্ৰ সঞ্চালকে এক সংবাদ বার্তা যোগে জানিবলৈ দিয়া মতে, কাজিৰঙা টাইগাৰ চেলৰ নিয়মীয়া কেমেৰা ট্রেপিং কাৰ্যসূচীৰ সময়ত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এটা হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনৰ আলোকচিত্ৰ ধৰা পৰিছে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্যই উদ্যানখনৰ অৰ্ধ-চিৰসেউজীয়া বনাঞ্চলত এই দুর্লভ আৰু চঞ্চল মধ্যম আকাৰৰ মাংসভোজী স্তন্যপায়ী প্রাণীটোৰ উপস্থিতি নিশ্চিত কৰিছে।
বন্যপ্রাণী বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে, হালধীয়া ডিঙিৰ মার্টেন হৈছে মাষ্টেলিড (Mustelidae) পৰিয়ালভুক্ত এক অত্যন্ত সক্রিয় আৰু বুদ্ধিমান প্রাণী। ইয়াৰ শৰীৰ দীঘলীয়া, নোম উজ্জ্বল আৰু ডিঙিৰ অংশত স্পষ্ট হালধীয়া বা সোণালী ৰঙৰ আভা থকাৰ বাবে সহজে চিনাক্ত কৰিব পাৰি। এই প্রাণী সাধাৰণতে দিনত সক্রিয় থাকে আৰু গছ বগাই চলা-ফুৰা কৰাৰ অসাধাৰণ ক্ষমতা ৰাখে। ফল-মূল, চৰাই, কৃন্তক, সৰু স্তন্যপায়ী প্রাণী আৰু বিভিন্ন অমেৰুদণ্ডী প্রাণী ইয়াৰ খাদ্য তালিকাত অন্তর্ভুক্ত। বিশেষকৈ ফল-মূল ভক্ষণৰ জৰিয়তে এই প্রাণীটোৱে বনাঞ্চলত বীজ বিস্তাৰত সহায় কৰে। ফলস্বৰূপে নতুন গছ-গছনিৰ জন্ম আৰু বনাঞ্চলৰ স্বাভাৱিক পুনৰুজ্জীৱনত ই এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। একে সময়তে সৰু প্ৰাণীৰ সংখ্যা নিয়ন্ত্ৰণৰ জৰিয়তে পৰিৱেশগত ভাৰসাম্য ৰক্ষাতো ইয়াৰ অৱদান উল্লেখযোগ্য। ভাৰতত হালধীয়া ডিঙিৰ মার্টেন মূলতঃ হিমালয়ৰ পাদদেশীয় অঞ্চল, উত্তৰ-পূৰ্বাঞ্চলৰ ৰাজ্যসমূহ আৰু কিছু বনাঞ্চলত পোৱা যায়।
অসমতো ইয়াৰ উপস্থিতি পূৰ্বৰে পৰা জনাজাত যদিও কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান আৰু ব্যাঘ্ৰ সংৰক্ষিত বনাঞ্চলত ইয়াৰ নিশ্চিত আলোকচিত্রভিত্তিক নথিভুক্তি এইবাৰেই প্ৰথম। সেই দৃষ্টিৰে এই আৱিষ্কাৰক এক গুৰুত্বপূৰ্ণ সংৰক্ষণমূলক সাফল্য হিচাপে বিবেচনা কৰা হৈছে। উল্লেখযোগ্য যে ভাৰতৰ বন্যপ্রাণী সুৰক্ষা আইন, ১৯৭২ অনুসৰি এই প্ৰজাতিটোক অনুসূচী-II (ভাগ-II)ৰ অন্তৰ্গত সুৰক্ষিত বন্যপ্রাণী হিচাপে স্বীকৃতি দিয়া হৈছে। তদুপৰি, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় প্রকৃতি সংৰক্ষণ সংঘই (IUCN) এই প্রজাতিক 'Least Concern' শ্রেণীত অন্তর্ভুক্ত কৰিলেও বাসস্থান ধ্বংস, বনাঞ্চল সংকোচন আৰু মানৱীয় হস্তক্ষেপৰ ফলত বিভিন্ন অঞ্চলত ইয়াৰ ওপৰত চাপ বৃদ্ধি পাইছে। কাজিৰঙাৰ বন বিভাগৰ বিষয়াসকলৰ মতে, এই নতুন নথিভুক্তিয়ে উদ্যানখনৰ জৈৱ বৈচিত্র্যৰ সমৃদ্ধ ভঁৰালক পুনৰ এবাৰ প্ৰতিফলিত কৰিছে।
এটা খৰ্গ থকা গঁড়, বাঘ, হাতী, এছীয় ম'হ, দল হৰিণ আৰু অসংখ্য চৰাইৰ লগতে এনে তুলনামূলকভাৱে কম দেখা পোৱা স্তন্যপায়ী প্রাণীৰ উপস্থিতিয়ে কাজিৰঙাৰ পৰিৱেশতন্ত্ৰৰ সুস্বাস্থ্য আৰু সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাৰ সফলতাৰ এক স্পষ্ট ইংগিত বহন কৰিছে। কাজিৰঙা টাইগাৰ চেলৰ কেমেৰা ট্রেপিং কার্যসূচীয়ে কেৱল বাঘৰ সংখ্যা নিৰীক্ষণতেই সীমাবদ্ধ নাথাকি বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ আৰু দুর্লভ বন্যপ্ৰাণীৰ উপস্থিতি নথিভুক্ত কৰাত সহায় কৰি আহিছে। হালধীয়া ডিঙিৰ মাৰ্টেনৰ এই নতুন অভিলেখে ভৱিষ্যতে কাজিৰঙাৰ ক্ষুদ্ৰ আৰু মধ্যম আকাৰৰ মাংসভোজী প্ৰাণীসমূহৰ ওপৰত অধিক গৱেষণা আৰু সংৰক্ষণমূলক অধ্যয়নৰ পথ প্রশস্ত কৰিব বুলি আশা প্ৰকাশ কৰিছে উদ্যান কর্তৃপক্ষই।
উৎস: দৈনিক জনমভূমি