ডিজিটেল ডেস্ক : অৰুণাচল প্ৰদেশৰ টাৱাং জিলাত এবিধ বিৰল প্ৰজাতিৰ ফুল পুনৰবাৰ দেখা পোৱা গৈছে। ফুল বিধৰ নাম 'ছিয়ানাহুছ হুকেৰী' (Cyananthus hookeri)। শেষ বাৰলৈ এই ফুলবিধ ১৮৬৭ চনত ছিকিমত দেখা গৈছিল। তাৰ পাছত ভাৰতত ফুলবিধৰ কোনো সন্ধান নাছিল। এতিয়া প্রায় ১৫৮ বছৰ পাছত ইয়াক পুনৰ পোৱা গ'ল।
২০২৫ চনৰ ২০ ছেপ্টেম্বৰত বিজ্ঞানীসকলে লাভ কৰা তথ্যৰ দ্বাৰা অৰুণাচল প্ৰদেশত এইবিধ ফুলৰ অৱস্থিতি নিশ্চিত কৰা হৈছে। ব'টানিকেল ছার্ভে অব ইণ্ডিয়া (Botanical Sur-vey of India)ৰ বিজ্ঞানীসকলে টাৱাং জিলাৰ মাগো গাঁৱৰ ওচৰৰ চুনাভেলী (Chuna Valley)ত প্রায় ৩৬০০ মিটাৰ ওখ পাহাৰত এই ফুল বিচাৰি পাইছে। এই খবৰটো ওৰিক্স (Oryx) নামৰ এখন আগশাৰীৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আলোচনীত প্রকাশ পাইছে।
গৱেষকসকলে কৈছে, এই ফুলবিধ বেঙুনীয়া-নীলা ৰঙৰ আৰু ই বেল-ফ্লাৱাৰ (bellflower) উদ্ভিদ পৰিয়ালৰ গোট (Campanulaceae)। এই গোটত প্রায় ২০টা প্রজাতি আছে। এইসমূহ সাধাৰণতে হিমালয় আৰু চীনৰ ওখ পাহাৰীয়া তৃণভূমিত পোৱা যায়। এইবিধ ফুল প্রথম নেপালত পোৱা গৈছিল। ভাৰতত এই গোটৰ ৯টা প্রজাতি আছে, যিবোৰ বেছিভাগেই হিমালয়ত দেখা যায়। এই ফুলবিধৰ গছবোৰ চুটি আৰু নোমেৰে ভৰা। পাতবোৰ সৰু, অলপ দাঁত থকা আৰু নোমাল।
ফুলটো বেঙুনীয়া-নীলা ৰঙৰ। ফুলৰ গোড়াত ৩-৫টা পাতৰ গোট থাকে। এই ফুলবিধৰ নমুনা কেন্দ্ৰীয় হাৰ্বেৰিয়ামত সংৰক্ষণ কৰি থোৱা আছে (CALÊ, collection numbers SL, MD and SSD 101402)। ১৮৬৭ চনত বিখ্যাত ব্রিটিছ বিজ্ঞানী জোচেফ ড্যাল্টন হুকাৰে ছিকিমত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই ফুলৰ বিষয়ে লিখি থৈ গৈছিল। এনে এবিধ হেৰাই যোৱা দুষ্প্রাপ্য ফুলৰ পুনৰ সন্ধান লাভ কৰাটো প্ৰকৃতি আৰু সংৰক্ষণৰ বাবে এক ডাঙৰ খবৰ হিচাপে বিবেচিত হৈছে।
উৎস: দৈনিক জনমভূমি